﻿WEBVTT

00:00:00.423 --> 00:00:09.423
<b><c.color00abfd> دانلود فیلم و سریال با زیرنویس چسبیده
  ..:: MiraMovie.Top ::..</c></b>
  <b><c.colorFFC947> ..:: MyZed.Top ::..</c></b>

00:00:10.340 --> 00:00:12.140
اواسط تابستان‌ـه

00:00:15.700 --> 00:00:17.740
طوفانی درحال شکل‌گیری‌ست

00:00:24.980 --> 00:00:27.300
... جریان‌های بارانی رو راه می‌اندازه

00:00:32.420 --> 00:00:37.500
و منجر به شکل‌گیری سیل‌هایی می‌شه
... که به رودخونه‌های خروشان

00:00:43.900 --> 00:00:45.660
و دریاچه‌های غول‌پیکر می‌ریزند

00:00:51.180 --> 00:00:54.500
... اینجا، تنها جهان در منظومه شمسی ماست

00:00:54.500 --> 00:00:57.060
که طوفان‌های بارانی، به سطح برخورد می‌کنن

00:01:04.740 --> 00:01:07.220
تنها جهان، به‌جز زمین

00:01:12.500 --> 00:01:15.980
... حدود 1.4 میلیارد کیلومتری خورشید

00:01:15.980 --> 00:01:19.100
همزاد عجیب و طوفانی زمین قرار داره

00:01:19.448 --> 00:01:24.581
<c.yellow>[تیتان]</c>

00:01:26.460 --> 00:01:29.060
قمرِ زحل، یعنی تیتان
... از بعضی جهات

00:01:29.060 --> 00:01:30.900
بیش‌تر شبیه یه سیاره‌ست تا یه قمر

00:01:30.900 --> 00:01:33.260
از عطارد بزرگ‌تره

00:01:33.260 --> 00:01:37.340
... و از بعضی جهات، بیش‌تر از هر نقطه‌ای

00:01:37.340 --> 00:01:39.660
در منظومه شمسی، به زمین شباهت داره

00:01:39.660 --> 00:01:44.620
خب، می‌شه با لباس فضانوردی
... روی سطح تیتان ایستاد

00:01:44.620 --> 00:01:48.140
و به دریاچه‌ها نگاه کرد

00:01:48.140 --> 00:01:50.060
... می‌شه به آسمانش نگاه کرد

00:01:50.060 --> 00:01:56.500
و انتظار بارش باران روی شیشه کلاه رو داشت

00:01:56.500 --> 00:02:00.100
اما ظاهر می‌تونه فریبنده باشه

00:02:06.180 --> 00:02:11.380
دما روی سطح تیتان، حدود 180 درجه زیر صفره

00:02:11.380 --> 00:02:13.860
سردتر از اینه که بخواد
آبِ مایع روش وجود داشته باشه

00:02:18.300 --> 00:02:22.940
به‌جاش، این ابرها از ماده‌ای شیمیایی
... تشکیل شدن که روی زمین

00:02:22.940 --> 00:02:24.220
گازی اشتعال‌پذیرـه

00:02:26.100 --> 00:02:27.460
متان

00:02:31.460 --> 00:02:35.300
تیتان، جهانی‌ـه که توسط
طوفان‌های متانی شکل گرفته

00:02:37.820 --> 00:02:39.900
... تیتان تنها قمر منظومه شمسی‌ـه

00:02:39.900 --> 00:02:41.500
که جو ضخیم داره

00:02:41.500 --> 00:02:45.620
و این جو، محل انجام چرخه متان‌ـه

00:02:45.620 --> 00:02:49.460
فضایی که مایع، از دریاچه‌ها تبخیر می‌شه

00:02:49.460 --> 00:02:53.340
متراکم و تبدیل به ابر می‌شه
و به شکل باران، دوباره برمی‌گرده پایین

00:02:53.340 --> 00:02:57.060
اما تیتان تنها جهان طوفانی نیست

00:03:01.420 --> 00:03:05.060
از بین پویاترین و خشن‌ترین
... جهان‌های منظومه شمسی‌مون

00:03:09.220 --> 00:03:12.260
... تعداد اندکی مثل تیتان

00:03:12.260 --> 00:03:13.980
جو ضخیم دارن

00:03:18.060 --> 00:03:21.260
... سیاره‌هایی که طوفان‌های سولفوریک اسید

00:03:25.420 --> 00:03:28.260
... یا گردبادهای خاکی غول‌پیکر

00:03:30.340 --> 00:03:34.100
... و رعدوبرق‌هایی ده برابر قوی‌تر از

00:03:34.100 --> 00:03:37.020
رعدوبرق‌های آسمان زمین رو دارن

00:03:39.860 --> 00:03:42.580
و همچنین جهان‌هایی که
... طوفان‌هاش انقدر بزرگ می‌شن

00:03:42.580 --> 00:03:44.940
که کل سیاره رو در برمی‌گیرن

00:03:49.509 --> 00:03:55.669
<c.yellow>[منظومه شمسی]</c>

00:03:56.748 --> 00:04:01.651
<c.yellow>[جهان‌های طوفانی]</c>

00:04:09.740 --> 00:04:13.780
... توی یک صبح آرام، مثل امروز

00:04:13.780 --> 00:04:16.900
... با طلوع خورشید بر فراز دشت‌های یوتا

00:04:16.900 --> 00:04:21.060
خیلی راحت می‌شه فراموش کرد
که ما توی یک جو زندگی می‌کنیم

00:04:23.180 --> 00:04:26.180
... اما جو ما، عامل حیات ما

00:04:26.180 --> 00:04:29.460
و عامل حیات سیاره‌مون‌ـه

00:04:39.300 --> 00:04:41.980
جو مثل مایع رفتار می‌کنه

00:04:41.980 --> 00:04:45.340
و این ویژگی، به‌شدت برای
سیاره‌ای مثل زمین، مهم‌ـه

00:04:46.620 --> 00:04:48.060
بذارید منظورم رو بهتون نشون بدم

00:04:52.020 --> 00:04:54.380
قشنگ معلومه خیلی توی
کمپ کردن سابقه دارم

00:04:56.220 --> 00:05:00.580
حالا، می‌خوام یه نمونه از جو زمین بسازم

00:05:00.580 --> 00:05:02.660
که اینجا، قهوه‌ست

00:05:02.660 --> 00:05:06.060
... و بعد، اگه یه‌خرده شیر توش بریزم

00:05:06.060 --> 00:05:09.260
که نسبت به قهوه، مایع غلیظ‌تری‌ـه

00:05:09.260 --> 00:05:13.820
و می‌بینید که می‌ره سمت انتهای قابلمه

00:05:13.820 --> 00:05:15.620
... و دلیلی که این کار رو کردم

00:05:15.620 --> 00:05:20.380
اینه که نشون‌تون بدم وقتی
به مایع گرما بدیم، چی می‌شه

00:05:22.700 --> 00:05:25.300
این رو به‌عنوان سیاره در نظر بگیرید
مثلا سیاره زمین

00:05:25.300 --> 00:05:27.780
که توسط خورشید، گرم می‌شه

00:05:27.780 --> 00:05:30.500
... این یعنی به‌طور طبیعی توی جومون

00:05:30.500 --> 00:05:34.220
شاهد اختلاف دما هستیم
... و چیزی که مهم‌ـه

00:05:34.220 --> 00:05:38.860
اتفاقی‌ـه که در پی رخ دادن
اختلاف دمایی، رخ می‌ده

00:05:38.860 --> 00:05:41.900
... الان می‌بینید که شیری که

00:05:41.900 --> 00:05:43.420
... ته قابلمه بود

00:05:43.420 --> 00:05:46.060
داره نسبت به قهوه که
بالاش قرار داره، گرم‌تر می‌شه

00:05:48.340 --> 00:05:52.940
و می‌خواد این اختلاف دمایی رو از بین ببره

00:05:52.940 --> 00:05:55.420
... پس فقط همین اختلاف دمایی

00:05:55.420 --> 00:05:58.540
باعث برابر شدن دما به شکل
زیبا و یکنواختی نیست

00:05:58.540 --> 00:06:01.900
بلکه می‌تونید ببینید ... همین

00:06:01.900 --> 00:06:04.620
می‌بینید؟ یه الگو داره شکل می‌گیره

00:06:04.620 --> 00:06:07.500
به‌شدت پیچیده‌ست

00:06:07.500 --> 00:06:10.860
توی جو هم دقیقا همین اتفاق می‌افته

00:06:10.860 --> 00:06:14.660
اما توی جو، به این الگوها و

00:06:14.660 --> 00:06:17.660
تلاطم‌ها می‌گیم آب‌وهوا

00:06:24.900 --> 00:06:29.420
باد، باران و طوفان رو می‌شه
... به‌عنوان ماحصل تلاش جو

00:06:29.420 --> 00:06:34.060
برای تبادل انرژی بین ناحیه
گرم و سرد دونست

00:06:39.100 --> 00:06:43.580
اگه جهانی جو داشته باشه
حتما نوعی آب‌وهوا هم داره

00:06:50.100 --> 00:06:52.220
... اما با پرواز فضاپیماها

00:06:52.220 --> 00:06:55.020
... و کاوش فضا، مشخص شده که

00:06:56.980 --> 00:07:01.860
... دما، فشا و مواد شیمیایی

00:07:01.860 --> 00:07:03.620
جو هر مکانی با مکان دیگه به‌شدت فرق می‌کنه

00:07:06.420 --> 00:07:11.180
و این یعنی با اینکه طوفان
در منظومه شمسی ما، رایج‌ـه

00:07:11.180 --> 00:07:14.900
اما توی هیچ دو جهانی مثل هم نیست

00:07:28.140 --> 00:07:31.580
از ستاره مشترک‌مون دور می‌شیم

00:07:31.580 --> 00:07:34.420
... در جست‌وجوی جهان‌های طوفانی

00:07:37.300 --> 00:07:40.100
از کنار سیاره‌ای عبور می‌کنیم
که هیچ جوی نداره

00:07:40.847 --> 00:07:44.174
<c.yellow>[عطارد]</c>

00:07:46.460 --> 00:07:49.540
و به جهانی می‌رسیم که دارای جوـه

00:07:54.302 --> 00:07:58.732
<c.yellow>[زهره]</c>

00:07:59.860 --> 00:08:04.700
... از دور، زهره یک سیاره آرام و زیباست

00:08:04.700 --> 00:08:06.340
که در فضا معلق‌ـه

00:08:08.380 --> 00:08:10.020
... اما وقتی یه‌خرده نزدیک می‌شیم

00:08:12.220 --> 00:08:15.180
سیاره، ذاتِ حقیقی خودش رو نشون می‌ده

00:08:20.300 --> 00:08:23.260
تنها چیزی که دیده می‌شه، ابرـه

00:08:23.260 --> 00:08:27.260
ابرهای طوفانی ضخیم و بی‌پایان

00:08:27.260 --> 00:08:29.980
که کل سطح رو پوشونده

00:08:34.500 --> 00:08:39.100
این تنها بالای پوشش ابری‌ـه که
‏20 کیلومتر ضخامت داره

00:08:41.300 --> 00:08:43.980
و توسط نیروهای طوفانی شکل گرفته

00:08:47.420 --> 00:08:50.340
زهره یک جهان طوفانی حقیقی‌ـه

00:08:56.580 --> 00:09:01.540
ابرهای روی زهره، درست شبیه
ابرهای طوفانی روی زمین هستن

00:09:01.540 --> 00:09:04.660
... شاید بشه گفت یه‌خرده شوم هستن اما

00:09:04.660 --> 00:09:06.700
... اما اگه زیرشون باشی

00:09:06.700 --> 00:09:09.140
اصلا جای نگرانی نداره

00:09:09.140 --> 00:09:12.860
خب، در اصل جای نگرانی داره

00:09:12.860 --> 00:09:14.380
از آب ساخته نشدن

00:09:16.340 --> 00:09:17.940
از این ساخته شدن

00:09:17.940 --> 00:09:21.060
سولفوریک اسید غلیظ

00:09:21.060 --> 00:09:24.060
حتی گفتنش هم ترسناک‌ـه

00:09:24.060 --> 00:09:27.540
... اما صبر کنید تا ببینید این ماده

00:09:27.540 --> 00:09:30.900
با موادی که من و شما
ازش ساخته شدیم، چی کار می‌کنه

00:09:30.900 --> 00:09:34.060
یعنی با مواد آلی
توی این آزمایش از شکر استفاده می‌کنیم

00:09:40.420 --> 00:09:42.900
می‌بینید که هنوز هیچی نشده
شروع به واکنش دادن کرده

00:09:42.900 --> 00:09:44.820
داره قهوه‌ای می‌شه
داره حباب می‌زنه

00:09:44.820 --> 00:09:47.500
... اسید سولفوریک غلیظ

00:09:47.500 --> 00:09:49.940
... که حدود 90 درصد غلظت داره

00:09:49.940 --> 00:09:53.460
دقیقا همون چیزیه که توی
ابرهای زهره وجود داره

00:09:53.460 --> 00:09:57.700
داره آب رو از شکر می‌کشه بیرون

00:09:57.700 --> 00:10:01.700
در حقیقت، این ماده تیره‌ای که می‌بینید، کربن‌ـه

00:10:01.700 --> 00:10:04.900
وقتی آب رو از شکر بگیرید
فقط کربن باقی می‌مونه

00:10:04.900 --> 00:10:06.380
الان واکنشش رو بهتون نشون می‌دم

00:10:06.380 --> 00:10:09.700
... فرمول شکر

00:10:09.700 --> 00:10:13.460
C12H22O11
... و سولفوریک اسید که

00:10:13.460 --> 00:10:21.060
H2SO4
... و تبدیل به کربن و آب می‌شه و

00:10:21.060 --> 00:10:24.780
قشنگ بوی سولفور دی‌اکسید رو می‌تونم حس کنم

00:10:24.780 --> 00:10:27.260
همینه و یه‌عالمه گرما

00:10:27.260 --> 00:10:28.780
... اما به این فکر کنید

00:10:28.780 --> 00:10:30.820
... این تازه شکر بود

00:10:30.820 --> 00:10:34.540
فکر کنید با مواد آلی بدن‌مون
چه واکنشی می‌ده

00:10:34.540 --> 00:10:36.900
!نگاه کنید

00:10:36.900 --> 00:10:40.660
... اگه از بین ابرهای زهره، چتربازی انجام بدی

00:10:40.660 --> 00:10:44.820
بنا به دلایلی، تبدیل به همچین ماده‌ای می‌شی

00:10:44.820 --> 00:10:48.020
پس گمون کنم نتیجه اخلاقی این داستان
اینه که توی زهره، چتربازی نکنید

00:10:55.940 --> 00:10:58.180
... اما با نادیده گرفتن این توصیه

00:10:58.180 --> 00:11:01.660
... و شیرجه زدن از بین ابرهای زهره

00:11:08.140 --> 00:11:11.700
به سطحی می‌رسیم که به‌طرز مرموزی آرام‌ـه

00:11:11.700 --> 00:11:13.980
... اما فشار هوا انقدر زیاده

00:11:13.980 --> 00:11:18.060
که انگار یک کیلومتر بری زیر اقیانوس

00:11:18.060 --> 00:11:20.300
اما یک تفاوت کلیدی داره

00:11:23.820 --> 00:11:27.140
... سطح زهره

00:11:27.140 --> 00:11:30.500
با دمای 460 درجه، از هر سیاره دیگه‌ای گرم‌تره

00:11:35.420 --> 00:11:38.180
همین باعث شکل‌گیری یکی از
ویژگی‌های این سیاره می‌شه

00:11:41.180 --> 00:11:44.260
چیزی که نباید روی این جهان سوزان، ممکن باشه

00:11:47.380 --> 00:11:51.620
کوهستانی که ظاهرا پوشیده از برف‌ـه

00:11:56.580 --> 00:11:59.220
آیا ممکنه روی زهره، برف بباره؟

00:12:07.820 --> 00:12:10.380
این ابرهای اسید سولفوریک
... علاوه بر اینکه به‌شدت وحشتناک

00:12:10.380 --> 00:12:13.660
و خورنده هستن، بسیار متراکمن

00:12:13.660 --> 00:12:16.300
برای همین اگه با تلسکوپ
... به زهره نگاه کنی

00:12:16.300 --> 00:12:18.940
فقط ابر می‌بینی

00:12:18.940 --> 00:12:21.260
... در واقع تا دهه 1950

00:12:21.260 --> 00:12:25.460
تصور می‌کردیم که زهره یه بهشت استوایی‌ـه

00:12:25.460 --> 00:12:29.860
اما دهه 1990، فضاپیما ماژلان
... با راداری به اونجا رفت

00:12:29.860 --> 00:12:33.620
که می‌تونست از بین ابرها
از سطح زهره عکس بگیره

00:12:33.620 --> 00:12:36.300
و همچین عکسی گرفت

00:12:36.300 --> 00:12:40.420
این یه رشته‌کوه پهناور
به اسم کوه ماکسول‌ـه

00:12:40.420 --> 00:12:43.180
... به‌شدت بزرگ‌ـه، اگه بخوایم مقایسه کنیم

00:12:43.180 --> 00:12:45.340
می‌شه گفت از کشور ویلز هم بزرگ‌تره

00:12:45.340 --> 00:12:49.220
نقاطی روی این کوهستان هستن
که ارتفاع‌شون به یازده کیلومتر می‌رسه

00:12:49.220 --> 00:12:53.060
به‌نظرم مایی که ذهن‌مون به دیدن
... سطحی مثل سطح زمین عادت کرده

00:12:53.060 --> 00:12:59.740
سخته این عکس رو ببینیم
و یاد اون ... نیفتیم

00:13:01.009 --> 00:13:02.580
<c.yellow>[کوه ماکسول]
[رشته‌کوه]</c>

00:13:02.580 --> 00:13:06.660
ماده‌ای که سطح کوه‌های زهره رو پوشونده
و بازتابش به رادار می‌رسه

00:13:06.660 --> 00:13:08.700
در واقع ظاهر برف رو تقلید می‌کنه

00:13:12.323 --> 00:13:13.700
<c.yellow>[کوه اسکادی]
[مرتفع‌ترین قله: 11,687 متر]</c>

00:13:13.700 --> 00:13:18.900
اما با شرایط طاقت‌فرسای زهره
وجود برف، غیرمحتمل‌ـه

00:13:20.140 --> 00:13:22.820
... فشار جوی سطح زهره

00:13:22.820 --> 00:13:26.060
‏90 برابر فشار زمین‌ـه

00:13:26.060 --> 00:13:28.660
دلیلش هم اینه که جو زهره
به‌شدت ضخیم‌ـه

00:13:28.660 --> 00:13:31.340
و 96 درصدش کربن دی‌اکسیدـه

00:13:32.580 --> 00:13:35.620
کربن دی‌اکسید، یه گاز گلخونه‌ای قوی‌ـه

00:13:35.620 --> 00:13:40.140
این یعنی با اینکه اجازه ورود
... نور خورشید رو می‌ده

00:13:40.140 --> 00:13:41.780
... و باعث گرم شدن سطح می‌شه

00:13:41.780 --> 00:13:43.980
... اما جلوی خروج این اشعه‌های مادون قرمز رو

00:13:43.980 --> 00:13:46.340
از سیاره می‌گیره

00:13:46.340 --> 00:13:50.020
نتیجه‌اش می‌شه اثر گلخونه‌ای

00:13:53.300 --> 00:13:54.940
زهره به‌شدت گرم‌ـه

00:13:54.940 --> 00:13:58.260
انقدر که گفته می‌شه زمینش می‌درخشه

00:13:58.260 --> 00:14:00.980
مثل فلزی که از کوره بیرون میاد

00:14:03.500 --> 00:14:06.580
این جهان گرم‌تر از این حرف‌هاست
که بخواد طوفان‌های برفی داشته باشه

00:14:10.220 --> 00:14:14.100
... اما اینکه این ماده برف‌مانند

00:14:14.100 --> 00:14:17.260
... فقط روی قله‌ها پیدا می‌شه

00:14:17.260 --> 00:14:18.620
یه سرنخ‌ـه

00:14:26.580 --> 00:14:29.020
کلید این ماجرا، ارتفاع‌ـه

00:14:32.020 --> 00:14:35.380
... هرچی توی جو زمین، بالا و بالاتر می‌ری

00:14:35.380 --> 00:14:38.220
فشار جوی کاهش پیدا می‌کنه

00:14:38.220 --> 00:14:40.900
و درک دلیلش هم خیلی ساده‌ست

00:14:40.900 --> 00:14:42.420
باید به این فکر کنید که فشار چیه

00:14:42.420 --> 00:14:46.140
وزن هوای بالای سرمونه

00:14:46.140 --> 00:14:49.420
و خب، فرض کنید 100 کیلومتر برید بالا

00:14:49.420 --> 00:14:50.900
می‌رسید به فضا

00:14:50.900 --> 00:14:54.540
دیگه هیچ جوی نخواهد بود
و فشار، صفر می‌شه

00:14:59.580 --> 00:15:01.260
... با افزایش ارتفاع

00:15:01.260 --> 00:15:03.420
نه‌تنها فشار کاهش پیدا می‌کنه

00:15:03.420 --> 00:15:05.500
بلکه دما هم میاد پایین

00:15:09.460 --> 00:15:12.580
در اصل، توضیحش به‌شدت پیچیده‌ست

00:15:12.580 --> 00:15:15.820
فیزیک‌دان‌ها بهش می‌گن جزئی

00:15:15.820 --> 00:15:17.460
اتفاق‌های زیادی رخ می‌ده

00:15:17.460 --> 00:15:20.580
یکیش اینه که
یک تکه هوا رو تصور کنید

00:15:20.580 --> 00:15:23.100
حجمی از هوا، هم‌سطح دریا

00:15:23.100 --> 00:15:27.380
این حجم هوا رو می‌برید بالا
... و با کاهش فشار

00:15:27.380 --> 00:15:29.500
مولکول‌هاش از هم فاصله می‌گیرن

00:15:29.500 --> 00:15:31.620
و در نتیجه، دما کاهش پیدا می‌کنه

00:15:31.620 --> 00:15:34.260
اما یه اتفاق دیگه هم می‌افته
... که به اثر گلخونه‌ای

00:15:34.260 --> 00:15:35.500
مربوط‌ـه

00:15:35.500 --> 00:15:38.540
نور خورشید می‌تابه، سطح رو گرم می‌کنه

00:15:38.540 --> 00:15:42.340
و سطح هم، اشعه‌ها رو
به سمت جو بازتاب می‌کنه

00:15:42.340 --> 00:15:43.860
که جو، اشعه‌ها رو در خودشون نگه می‌دارن

00:15:43.860 --> 00:15:47.140
و هرچی به سطح نزدیک‌تر باشی، هوا گرم‌تره

00:15:47.140 --> 00:15:49.700
حرفم اینه که اگه روی سیاره زمین
... از یه کوه بری بالا

00:15:49.700 --> 00:15:52.980
می‌تونی به نقطه‌ای برسی که
... دما انقدر پایین‌ـه

00:15:52.980 --> 00:15:56.340
که آب منجمد می‌شه و برف رو تشکیل می‌ده

00:15:56.340 --> 00:16:00.020
... و این خط جداکننده دو منطقه

00:16:00.020 --> 00:16:02.420
خط برفی نامیده می‌شه
دلیلش هم معلوم‌ـه

00:16:02.420 --> 00:16:06.020
... روی زهره هم یه چیزی می‌بینیم

00:16:06.020 --> 00:16:11.420
که شبیه خط برفی‌ـه اما
آب درش دخیل نیست

00:16:11.420 --> 00:16:13.140
پس چیه؟

00:16:17.340 --> 00:16:22.700
خط برفی زهره نشون می‌ده
که یه چیزی اون بالا منجمد می‌شه

00:16:22.700 --> 00:16:27.500
چیزی که نقطه انجمادش، بالاتر از آب‌ـه

00:16:27.500 --> 00:16:31.460
و می‌رسیم به ماده‌ای که
... روی زمین که از زهره خنک‌تره

00:16:31.460 --> 00:16:33.620
فقط به شکل جامد وجود داره

00:16:36.620 --> 00:16:40.540
... یکی از گزینه‌های اون مواد برف‌مانند که

00:16:40.540 --> 00:16:42.460
... کوهستان‌های زهره رو می‌پوشنن

00:16:43.580 --> 00:16:45.780
اینه

00:16:45.780 --> 00:16:47.740
این سولفید سرب‌ـه

00:16:47.740 --> 00:16:52.060
فرضیه‌مون اینه که سرب و گوگرد
... بخار می‌شن

00:16:52.060 --> 00:16:55.060
چون هوا گرم‌ـه و می‌رن توی جو

00:16:55.060 --> 00:16:58.900
اونجا خنک و متراکم می‌شه
و می‌ریزن روی کوهستان

00:16:58.900 --> 00:17:03.860
و واکنش‌شون باعث شکل‌گیری
این ماده‌ی نقره‌ای رنگ درخشان می‌شه

00:17:03.860 --> 00:17:06.340
خب، مطمئن نیستیم

00:17:06.340 --> 00:17:09.620
و دلیلش هم اینه که کاوش زهره، خیلی سخت‌ـه

00:17:09.620 --> 00:17:13.260
اگه بتونیم یه فضاپیما بفرستیم
... روی کوهستانش، عالی می‌شه

00:17:13.260 --> 00:17:16.900
اما از زمانی که فضاپیمای روسی
... در دهه 1980

00:17:16.900 --> 00:17:19.340
روی سطح زهره فرود اومد، دیگه چیزی نفرستادیم

00:17:19.340 --> 00:17:21.500
که خودِ اون هم خیلی دوام نیاورد

00:17:21.500 --> 00:17:23.740
اما تصور کنید این فرضیه درست باشه

00:17:23.740 --> 00:17:25.580
عجب منظره زیبایی می‌شه

00:17:28.300 --> 00:17:31.700
... به‌جای آب، گفته می‌شه که روی زهره

00:17:31.700 --> 00:17:34.220
سرب و گوگرد تبخیر می‌شن

00:17:39.140 --> 00:17:42.420
وقتی به حالت بخار در میان
با جریان هوا جابه‌جا می‌شن

00:17:42.420 --> 00:17:44.180
... و از ارتفاعات پایین

00:17:48.260 --> 00:17:50.580
به رشته‌کوه‌ها می‌رن

00:17:52.420 --> 00:17:56.900
جایی که به‌خاطر ارتفاع
... دما انقدری کاهش پیدا می‌کنه

00:18:00.500 --> 00:18:03.420
که به شکل کریستال، از آسمان می‌بارن

00:18:07.340 --> 00:18:12.300
و سطح کوهستان‌های زهره رو
با پوشش فلزی درخشان، می‌پوشونن

00:18:17.580 --> 00:18:22.140
و قله‌هایی برفی در جهانی جهنمی ایجاد می‌کنن

00:18:34.780 --> 00:18:37.900
... با خروج از جو نابودکننده زهره

00:18:41.580 --> 00:18:43.500
... به جست‌وجوی جهانی می‌ریم

00:18:43.500 --> 00:18:46.420
که می‌تونه نقطه مخالف زهره باشه

00:18:52.327 --> 00:18:54.066 line:20%
<c.yellow>[زمین]</c>

00:18:53.020 --> 00:18:55.135
برای رسیدن بهش
از سیاره خودمون عبور می‌کنیم

00:19:06.180 --> 00:19:09.060
همچنین از دو قمر سیب‌زمینی شکل

00:19:10.004 --> 00:19:11.940
<c.yellow>[فوبوس]</c>

00:19:11.940 --> 00:19:15.260
و به دورترین سیاره سنگی
از خورشید می‌رسیم

00:19:18.011 --> 00:19:22.755
<c.yellow>[مریخ]</c>

00:19:22.780 --> 00:19:24.980
... ما برای کاوش مریخ، بیش‌تر از هر جهان دیگه‌ای

00:19:24.980 --> 00:19:28.220
در منظومه شمسی، فضاپیما فرستادیم

00:19:31.060 --> 00:19:34.980
و به‌لطف عکس‌هایی که این
... ارتش رباتیک فرستادن

00:19:36.364 --> 00:19:39.289
<c.yellow>[دره نیرگال - کانال رودخونه]
[عمر: 3.4 تا 4 میلیارد سال - مدارگرد مارس اکسپرس]</c>

00:19:39.289 --> 00:19:41.100
... می‌دونیم که در گذشته

00:19:42.443 --> 00:19:46.051 line:20%
<c.yellow>[دره مارس - کانال پشتیبان]
[عمر: 3.8 میلیارد سال - مدارگرد شناسایی مریخ]</c>

00:19:42.700 --> 00:19:46.420
طوفان‌هایی مانند طوفان‌های زمین
سطح مریخ رو شکل دادن

00:19:49.560 --> 00:19:53.149 line:20%
<c.yellow>[دره جیزرو - دلتا]
[عمر: 3.8 تا 4 میلیارد سال - مدارگرد مارس اکسپرس]</c>

00:19:51.300 --> 00:19:53.420
... اما حدود چهار میلیارد سال قبل

00:19:53.420 --> 00:19:56.340
مریخ شروع به از دست دادن جوش کرد

00:19:56.340 --> 00:19:59.180
و تبدیل به سیاره‌ای شد که
... اصلا انتظار وجود

00:19:59.180 --> 00:20:01.180
طوفان رو درش نداشتیم

00:20:11.060 --> 00:20:13.820
... جو فعلی مریخ

00:20:13.820 --> 00:20:16.300
فقط یک درصد تراکم جو زمین رو داره

00:20:19.140 --> 00:20:23.060
و انقدر گردوخاک داره که طلوع خورشید
به رنگ آبی مشاهده می‌شه

00:20:30.500 --> 00:20:35.140
دمای سطح مریخ، به‌طور میانگین
‏60 درجه زیر صفرـه

00:20:37.700 --> 00:20:40.020
... مریخ شاید جهانی منجمد باشه

00:20:43.620 --> 00:20:45.980
اما فراتر از این حرف‌هاست

00:20:47.740 --> 00:20:51.700
خطوط عجیبی که غالبا
... ده‌ها متر عرض دارن

00:20:51.700 --> 00:20:53.620
روی سطحش کشیده شدن

00:20:57.397 --> 00:20:59.180
<c.yellow>[مدارگرد شناسایی مریخ]</c>

00:20:59.180 --> 00:21:03.540
برخلاف رودخونه‌های خُشک مریخ
این‌ها قدیمی نیستن

00:21:06.700 --> 00:21:09.980
می‌بینیم که به وجود میان و از بین می‌رن

00:21:11.540 --> 00:21:15.220
... انگار از عمد به وجود میان

00:21:15.220 --> 00:21:16.820
و از بین می‌رن

00:21:18.860 --> 00:21:21.940
... چه چیزی روی مریخ خشک و سرد

00:21:21.940 --> 00:21:25.620
ممکنه پشت این الگوهای تغییر شکل دهنده عجیب باشه؟

00:21:38.860 --> 00:21:41.140
اوه، نگاه کنید
... این

00:21:41.140 --> 00:21:45.460
موأب جای شگفت‌انگیزی‌ـه
ساختمان‌های اورانیومی

00:21:45.460 --> 00:21:49.140
اینجا معروف به یکی از عجیب‌ترین
مکان‌ها در غرب وحشی‌ـه

00:21:49.140 --> 00:21:51.940
و در دهه 1950، اینجا اورانیوم کشف شد

00:21:51.940 --> 00:21:55.140
پس همه‌جا سروصدا کرد
مثل تب طلا بود

00:21:55.140 --> 00:21:56.980
اما تب اورانیوم بود

00:21:56.980 --> 00:21:59.860
و همه از این استفاده می‌کنن

00:21:59.860 --> 00:22:02.860
آرایشگاه اتمی

00:22:02.860 --> 00:22:05.220
قهوه اتمی

00:22:05.220 --> 00:22:08.460
قهوه اتمی ... منم می‌خوام

00:22:09.860 --> 00:22:12.900
... سرنخ‌های حل معمای خطوط مریخی

00:22:13.927 --> 00:22:16.537 line:20%
<c.yellow>[روحیه - در دهانه گاسو فرود آمد]
[‏4 ژانویه 2004]</c>

00:22:15.500 --> 00:22:18.700
از دو مریخ‌نورد شگفت‌انگیز به دست اومدن

00:22:17.829 --> 00:22:20.856 line:20%
<c.yellow>[فرصت ملقب به اوپی - در مریدیانی پلانوم فرود آمد]
[‏25 ژانویه 2004]</c>

00:22:25.660 --> 00:22:28.540
روحیه و فرصت، مریخ‌نوردهای کوچکی بودن

00:22:28.540 --> 00:22:32.060
... و برخلاف مریخ‌نوردهای اتمی امروزه

00:22:32.060 --> 00:22:34.140
صرفا با نور خورشید کار می‌کردن

00:22:34.140 --> 00:22:37.700
و صفحات خورشیدی‌شون خیلی کوچک بودن
تقریبا انقدری بودن

00:22:37.700 --> 00:22:40.980
اون مریخ‌نوردها جوری طراحی شده بودن
که حدود سه ماه دوام بیارن

00:22:40.980 --> 00:22:44.740
چون مریخ یه جهان خُشک و بیابانی‌ـه

00:22:44.740 --> 00:22:48.020
و تمام مهندس‌ها فکر می‌کردن که
... به مرور زمان، صفحات خورشیدی‌شون

00:22:48.020 --> 00:22:51.500
پوشیده از خاک می‌شه و
برقش قطع می‌شه

00:22:51.500 --> 00:22:54.660
این اتفاق هم افتاد ... اما تا یه مدتی

00:22:57.620 --> 00:23:00.340
... به‌لطف سطح خاکی مریخ

00:23:00.340 --> 00:23:04.260
اولش، تولید برق صفحات خورشیدی
کاهش پیدا کرد

00:23:07.740 --> 00:23:10.340
... اما بعدش، ناگهان

00:23:10.340 --> 00:23:12.580
برق‌شون افزایش پیدا کرد

00:23:15.580 --> 00:23:19.980
یه چیزی داشت گردوخاک رو از روی
صفحات خورشیدی پاک می‌کرد

00:23:19.980 --> 00:23:23.700
و مریخ‌نوردها رو خیلی بیش‌تر از
حد انتظار، فعال نگه داشت

00:23:26.940 --> 00:23:30.620
زمانی نگذشت که تصاویر، به زمین رسیدن

00:23:34.620 --> 00:23:36.740
و سرنخی از اتفاقی که رخ داده بهمون دادن

00:23:41.980 --> 00:23:45.700
روی مریخ، مثل روی زمین
... نور خورشید بدون هیچ مانعی

00:23:45.700 --> 00:23:48.860
از جو عبور می‌کنه، به سطح می‌رسه
و سطح رو گرم می‌کنه

00:23:48.860 --> 00:23:51.780
اما روی مریخ، چون فشار جو خیلی کم‌تره

00:23:51.780 --> 00:23:53.060
و خیلی نازک‌تره

00:23:53.060 --> 00:23:56.140
هرچی به زمین نزدیک می‌شی

00:23:56.140 --> 00:23:57.860
اختلاف دما بیش‌تر می‌شه

00:23:57.860 --> 00:24:00.420
یعنی ممکنه روی خط استوای
... مریخ ایستاده باشم

00:24:00.420 --> 00:24:04.860
و زیر پام، 20 درجه باشه

00:24:04.860 --> 00:24:10.540
اما هوای دور سرم، 10 درجه زیر صفر باشه

00:24:10.540 --> 00:24:13.700
و این اختلاف دما، اثرات قدرتمندی داره

00:24:13.700 --> 00:24:17.580
عواقبی داره، چون می‌خواد
این اختلاف رو از بین ببره

00:24:17.580 --> 00:24:20.980
برای همین، هوایی که با زمین در ارتباط‌ـه
... گرم می‌شه

00:24:20.980 --> 00:24:22.980
و میاد بالا

00:24:22.980 --> 00:24:25.300
هوای گرم میاد بالا

00:24:25.300 --> 00:24:29.220
تحت شرایط درست، این هوایی
... که داره میاد بالا

00:24:29.220 --> 00:24:32.820
منطقه کم‌فشاری رو ایجاد می‌کنه
که هوای سرد می‌تونه واردش بشه

00:24:32.820 --> 00:24:37.340
در نتیجه یه سیستمی ایجاد می‌شه
که هوا می‌ره بالا و میاد پایین

00:24:37.340 --> 00:24:41.420
هوا می‌چرخه و یه ساختار باثبات رو ایجاد می‌کنه

00:24:41.420 --> 00:24:42.860
به اسم شیطان خاکی

00:24:42.860 --> 00:24:48.140
این یه مثال زیبا از اختلاف و عدم توازن‌ـه

00:24:48.140 --> 00:24:50.980
... که ساختاری موقتی ایجاد می‌کنن

00:24:50.980 --> 00:24:54.380
و توی این مورد، یه طوفان خاکی چرخنده‌ست

00:24:59.980 --> 00:25:03.380
این گردبادها که مرتبا توسط
... فضاپیماهای روی سطح مریخ مشاهده شدن

00:25:04.499 --> 00:25:06.180
<c.yellow>[فرصت]
[ژانویه 2014]</c>

00:25:06.180 --> 00:25:09.500
گمان می‌شه شیطان‌های خاکی
... از روی مریخ‌نوردها عبور کردن

00:25:09.500 --> 00:25:12.900
و گردوخاک روی صفحات خورشیدی رو
مثل جاروبرقی کشیدن داخل‌شون

00:25:13.968 --> 00:25:16.720
<c.yellow>[فرصت]
[مارس 2014]</c>

00:25:18.220 --> 00:25:21.620
... که باعث شد روحیه، شش سال کار کنه

00:25:21.620 --> 00:25:24.420
و فرصت، توقف‌ناپذیر بشه

00:25:27.700 --> 00:25:31.580
اما قدرت پاک‌کنندگی شیطان‌های خاکی
فقط روی مریخ‌نوردها اثر نمی‌ذاره

00:25:40.980 --> 00:25:44.380
... به‌واسطه جو نازک مریخ

00:25:44.380 --> 00:25:50.860
این شیطان‌های خاکی مریخ می‌تونن
تا 20 کیلومتر ارتفاع و 1 کیلومتر عرض داشته باشن

00:25:55.060 --> 00:25:56.540
... این گردبادهای بزرگ

00:25:56.540 --> 00:26:00.700
با حرکت‌شون، گردوخاک رو از روی
سطح مریخ بلند می‌کنن

00:26:00.700 --> 00:26:03.460
و سطح سنگی تیره زیرشون رو نمایان می‌کنن

00:26:09.940 --> 00:26:12.540
... و ردهایی بزرگ از خودشون به‌جا می‌ذارن

00:26:12.540 --> 00:26:16.140
که ما از فضا، به وضوح می‌تونیم ببینیم‌شون

00:26:20.860 --> 00:26:23.660
هیچ مریخی‌ای این خطوط رو ایجاد نمی‌کنه

00:26:23.660 --> 00:26:27.900
مجرم اصلی، طوفان‌های مریخی هستن

00:26:34.220 --> 00:26:37.340
اما شیطان‌های خاکی
صرفا نصف کلید معما هستن

00:26:38.540 --> 00:26:40.460
... ممکنه این مسیرها رو ایجاد کرده باشن

00:26:43.260 --> 00:26:45.900
اما یه چیز دیگه از بین می‌بردشون

00:26:52.220 --> 00:26:56.340
درست مثل زمین، مریخ هم یک مقدار کج‌ـه
که باعث شکل‌گیری فصول می‌شه

00:26:57.860 --> 00:27:01.780
تابستان در یک نیم‌کره
به معنای زمستان در نیم‌کره دیگره

00:27:01.780 --> 00:27:05.540
و یه اختلاف دمایی که می‌خواد از بین ببردش

00:27:10.300 --> 00:27:13.340
اما مریخ، نه اقیانوس داره و نه جو ضخیم

00:27:13.340 --> 00:27:16.020
تا به حرکت گرما در سرتاسر سیاره، کمک کنه

00:27:19.380 --> 00:27:21.660
... اما یه چیزی داره

00:27:23.740 --> 00:27:25.060
گردوخاک

00:27:26.940 --> 00:27:28.860
... با تداوم تابستان

00:27:28.860 --> 00:27:32.220
مقدار زیادی گردوخاک به‌خاطر گرما خورشید
وارد هوا می‌شه

00:27:37.620 --> 00:27:41.540
گردوخاک، نور خورشید رو جذب
و هوای اطرافش رو گرم می‌کنه

00:27:42.820 --> 00:27:45.860
باعث ایجاد نیروی بالا برنده می‌شه
و گردوخاک بیش‌تری از روی زمین بلند می‌شه

00:27:49.780 --> 00:27:53.460
... تا اینکه طوفانی شکل می‌گیره

00:27:57.100 --> 00:28:00.460
که رد تمام شیطان‌های خاکی‌ای
که توی مسیرش قرار می‌گیرن رو از بین می‌بره

00:28:09.540 --> 00:28:13.060
و هر چند سال یک بار
... این طوفان‌ها انقدر بزرگ می‌شن

00:28:15.260 --> 00:28:18.220
که کل سیاره رو در برمی‌گیرن

00:28:25.780 --> 00:28:29.740
در سال 2018، طوفانی سهمگین
... سطح مریخ رو برای چندین ماه

00:28:29.740 --> 00:28:31.540
... تاریک کرد

00:28:35.300 --> 00:28:39.180
و برای صفحات خورشیدی فرصت
این یه فاجعه بود

00:28:41.340 --> 00:28:44.340
فرصت بیش از 200 هزار عکس
... از سطح مریخ به زمین فرستاد

00:28:44.340 --> 00:28:48.660
و این آخرین عکسشه

00:28:48.660 --> 00:28:52.700
این قطعا زیباترین عکس نیست

00:28:52.700 --> 00:28:56.220
اما به‌نظرم به‌شدت حیرت‌انگیزه

00:28:56.220 --> 00:29:00.260
چون این ذرات، ستاره‌های توی آسمان نیستن

00:29:00.260 --> 00:29:02.300
نویز دوربینن

00:29:02.300 --> 00:29:05.620
چون وقتی این عکس گرفته شده
هوا بسیار تاریک بوده

00:29:05.620 --> 00:29:09.060
و این منطقه تاریک که می‌بینید
... سطح مریخ نیست

00:29:09.060 --> 00:29:14.660
در اصل، هیچی‌ـه
... چون برق فرصت

00:29:14.660 --> 00:29:19.180
درست قبل از اینکه این عکس رو
به‌طور کامل بفرسته، تموم شده

00:29:20.300 --> 00:29:24.260
... پس، بعد از 14 و نیم سال

00:29:24.260 --> 00:29:27.740
این آخرین چیزیه که فرصت دیده

00:29:27.740 --> 00:29:33.540
و جو مریخ، که مدت زیادی
اون رو زنده نگه داشت، شکستش داد

00:29:39.180 --> 00:29:42.420
اما تاریکی، نقش مهمی برای مریخ داره

00:29:43.620 --> 00:29:45.980
... وقتی نور کم‌تری به سطح می‌رسه

00:29:45.980 --> 00:29:49.580
اختلاف دمایی بین دو نیم‌کره
کاهش پیدا می‌کنه

00:29:53.180 --> 00:29:55.180
... و وقتی طوفان تموم می‌شه

00:29:56.460 --> 00:29:59.140
صفحه‌ای پاک از خودش به‌جا می‌ذاره

00:30:02.860 --> 00:30:07.180
و سطح رو برای شیطان‌های خاکی آماده می‌کنه
تا دوباره زمین رو گود کنن

00:30:09.204 --> 00:30:16.204


00:30:19.900 --> 00:30:22.700
با پشت‌سر گذاشتن مریخ
... و چرخه خاکیش

00:30:25.060 --> 00:30:27.540
... به جست‌وجوی جوی

00:30:27.540 --> 00:30:28.900
کاملا متفاوت می‌ریم

00:30:32.300 --> 00:30:35.340
... اما اول، باید از کمربند سیارکی عبور کنیم

00:30:38.216 --> 00:30:39.100
<c.yellow>[سرس]</c>

00:30:39.100 --> 00:30:41.940
... که سیارک سرس وجود داره

00:30:45.780 --> 00:30:50.380
سه برابر فاصله خورشید از مریخ رو طی می‌کنیم

00:30:50.380 --> 00:30:52.500
و به جهانی از غول‌ها می‌رسیم

00:31:02.740 --> 00:31:05.260
... سیاره‌ای که دو برابر

00:31:05.260 --> 00:31:07.140
تمام سیاره‌های منظومه شمسی‌ـه

00:31:08.580 --> 00:31:11.660
اینجا بزرگ‌ترین جهان طوفانی‌ـه

00:31:12.805 --> 00:31:16.260
<c.yellow>[مشتری]</c>

00:31:16.260 --> 00:31:18.980
این سیاره که بیش‌تر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده

00:31:18.980 --> 00:31:21.780
مشتری، یک غول گازی‌ـه

00:31:26.700 --> 00:31:31.180
که روش، طوفان‌ها می‌تونن از
خودِ سیاره زمین هم بزرگ‌تر باشن

00:31:39.660 --> 00:31:43.140
... از سال 2016، فضاپیمای جونو

00:31:43.140 --> 00:31:45.900
مشغول کاوش این سیاره غول‌پیکر بوده

00:31:47.740 --> 00:31:52.140
و متوجه شده که آب‌وهواش
اصلا آب‌وهوای آرامی نیست

00:31:56.220 --> 00:31:59.820
... طوفان‌های مشتری می‌تونن رعدوبرق‌هایی

00:31:59.820 --> 00:32:03.660
ده برابر قوی‌تر از رعدوبرق‌های زمین ایجاد کنن

00:32:08.340 --> 00:32:12.060
اکثر این رعدوبرق‌ها زیر
... لایه خارجی ضخیم مشتری

00:32:12.060 --> 00:32:13.660
که از جنس ابرهای یخی آمونیاکی‌ـه، قرار دارن

00:32:18.740 --> 00:32:21.900
... اما قوی‌ترین طوفان‌ها عبور می‌کنن

00:32:25.860 --> 00:32:30.620
و بهمون این اجازه رو می‌دن
که قشنگ این آتش‌بازی رو تماشا کنیم

00:32:39.740 --> 00:32:43.140
... شیوه شکل‌گیری رعدوبرق روی زمین

00:32:43.140 --> 00:32:45.220
خیلی برامون واضح نیست

00:32:45.220 --> 00:32:48.820
کریستال‌های یخی باید برن بالا
و تکه‌های تگرگ بیان پایین

00:32:48.820 --> 00:32:53.060
با هم برخورد کنن و در این حین
با هم تبادل الکترون انجام بدن

00:32:53.060 --> 00:32:55.100
و بارهای الکتریکی، تجزیه بشن

00:32:55.100 --> 00:32:57.420
... بالا و پایین ابر

00:32:57.420 --> 00:32:59.740
باردار می‌شن

00:33:01.780 --> 00:33:05.380
خب، مثل این می‌مونه که روی فرش راه بری

00:33:05.380 --> 00:33:08.060
و بعد به دستگیره در دست بزنی
و دچار برق‌گرفتگی بشی

00:33:08.060 --> 00:33:10.180
اما جرقه ابرها، خیلی بزرگ‌تره

00:33:10.180 --> 00:33:14.660
چیزی که می‌دونیم، اینه که
... توی همون منطقه از جو

00:33:14.660 --> 00:33:16.180
... برای اینکه رعدوبرق شکل بگیره

00:33:16.180 --> 00:33:19.780
باید هر سه حالت آب
وجود داشته باشن

00:33:19.780 --> 00:33:21.980
بخار، یخ و مایخ

00:33:26.180 --> 00:33:29.940
رعدوبرق به‌خاطر چرخه آب
روی سیاره ما خیلی رایج‌ـه

00:33:34.540 --> 00:33:37.340
اما مشتری، جهانی کاملا متفاوت‌ـه

00:33:37.340 --> 00:33:39.220
پنج برابر دورتر از خورشیده

00:33:43.740 --> 00:33:46.500
... به‌لطف جونو، می‌دونیم که جوش

00:33:46.500 --> 00:33:49.740
رد آب داره

00:33:49.740 --> 00:33:52.620
حدود یک‌چهارمِ یک درصد

00:33:56.820 --> 00:34:00.620
اما ممکنه این آب
عامل رعدوبرق‌های مشتری باشه؟

00:34:03.580 --> 00:34:05.980
همه‌مون توی مدرسه، چرخه آب رو یاد گرفتیم

00:34:05.980 --> 00:34:10.100
خورشید، آب رو گرم می‌کنه
تبخیر می‌شه، تبدیل به بخار آب می‌شه

00:34:10.100 --> 00:34:12.940
... می‌ره توی جو، خنک می‌شه

00:34:12.940 --> 00:34:15.340
متراکم و به شکل ابر می‌شه

00:34:15.340 --> 00:34:19.020
و به شکل باران، روی زمین می‌باره

00:34:19.020 --> 00:34:21.300
... چرخه آب یه نکته‌ای داره

00:34:21.300 --> 00:34:23.020
که به‌شدت مهم‌ـه

00:34:23.020 --> 00:34:27.140
چون یه سازوکار انتقال انرژی بسیار کارآمدـه

00:34:28.500 --> 00:34:31.340
اگه یه‌خرده آب از رودخونه بردارم

00:34:31.340 --> 00:34:34.260
... و بریزم توی این ظرف داغ

00:34:38.140 --> 00:34:41.460
آب به جوش میاد، تبدیل به بخار می‌شه

00:34:41.460 --> 00:34:44.140
و می‌ره توی جو

00:34:44.140 --> 00:34:47.540
بیاید عمیق‌تر به اتفاقی که افتاد نگاه کنیم

00:34:47.540 --> 00:34:53.180
مولکول‌های آب، در حالت مایع
به‌هم پیوند خوردن

00:34:53.180 --> 00:34:57.900
باید انرژی رو به‌صورت شعله
بهشون وارد کنم تا پیوند رو از بین ببرم

00:34:57.900 --> 00:35:00.540
و مایع رو تبدیل به بخار کنم

00:35:00.540 --> 00:35:03.500
برعکسش هم باید درست باشه

00:35:03.500 --> 00:35:06.860
بخار، دوباره تبدیل به مایع می‌شه

00:35:06.860 --> 00:35:10.900
پیوند دوباره شکل می‌گیره
و این انرژی، آزاد می‌شه

00:35:10.900 --> 00:35:15.460
و برای همینه که بخار، دست رو می‌سوزونه

00:35:15.460 --> 00:35:18.340
اتفاقی که می‌افته اینه که بخار آب
به دستم، که خنک‌تره، برخورد می‌کنه

00:35:18.340 --> 00:35:22.060
تبدیل به مایع می‌شه و
... با شکل‌گیری مجدد پیوندها

00:35:22.060 --> 00:35:25.540
مقدار زیادی انرژی آزاد می‌شه

00:35:30.460 --> 00:35:32.620
چرخه آب، مثل یه باتری عمل می‌کنه

00:35:35.820 --> 00:35:38.020
... روی زمین، وقتی آب تبخیر می‌شه

00:35:38.020 --> 00:35:40.860
انرژی خورشید رو جذب و ذخیره می‌کنه

00:35:45.860 --> 00:35:48.620
... تا اینکه وقتی تبدیل به ابر می‌شه

00:35:48.620 --> 00:35:50.500
توی جو آزادش می‌کنه

00:35:54.180 --> 00:35:57.780
توی یه ابر معمولی
... انرژی وقتی آزاد می‌شه

00:35:57.780 --> 00:35:59.780
که بخار تبدیل به مایع بشه

00:35:59.780 --> 00:36:02.220
معادل چند صد تُن تی‌ان‌تی‌ـه

00:36:02.220 --> 00:36:04.020
توی یه ابری مثل اون

00:36:04.020 --> 00:36:06.740
... حالا اگه یه طوفان بزرگ رو در نظر بگیرید

00:36:06.740 --> 00:36:09.900
و توی مدت طول عمرش
... انرژی‌ای که آزاد می‌کنه

00:36:09.900 --> 00:36:12.180
مثل چند هزار بمب اتم می‌مونه

00:36:18.820 --> 00:36:22.780
... با ورود انرژی خورشید به درون جو

00:36:22.780 --> 00:36:26.220
چرخه آب، انرژی طوفان‌های الکتریکی
زمین رو تامین می‌کنه

00:36:28.860 --> 00:36:31.620
اما این موضوع نمی‌تونه روی
مشتری هم صدق کنه

00:36:33.940 --> 00:36:36.740
این سیاره، فقط چهار درصد
... نور خورشیدی که ما

00:36:36.740 --> 00:36:38.140
روی زمین دریافت می‌کنیم رو دریافت می‌کنه

00:36:40.580 --> 00:36:44.220
و سطحی که می‌بینیم
... این ابرهای یخی آمونیاکی

00:36:44.220 --> 00:36:46.340
دمای 100 درجه زیر صفر دارن

00:36:50.740 --> 00:36:54.740
اما با مشاهده این سیاره
... با دوربین مادون قرمز

00:36:54.740 --> 00:36:57.180
می‌فهمیم که چه خبره

00:36:58.980 --> 00:37:01.100
... مشتری تقریبا دو برابر انرژی‌ای که

00:37:02.740 --> 00:37:05.420
از خورشید دریافت می‌کنه رو بازتاب می‌کنه

00:37:07.700 --> 00:37:10.260
مشتری عملا یه توپ گازی غول‌پیکره

00:37:10.260 --> 00:37:13.380
و واقعا هیچ جایی نداره که
... بخوای روش فرود بیای

00:37:13.380 --> 00:37:16.700
و جو تموم بشه
صرفا فشار افزایش پیدا می‌کنه

00:37:16.700 --> 00:37:19.540
و درنهایت، گازها تبدیل به مایع می‌شن

00:37:19.540 --> 00:37:23.900
و هسته‌اش، فلزهای جامد عجیبی هستن

00:37:23.900 --> 00:37:28.260
مشتری داره به‌خاطر جاذبه خودش، جمع می‌شه

00:37:28.260 --> 00:37:31.900
از زمان شکل‌گیریش، یعنی 4.5 میلیارد سال قبل
داره این کار رو انجام می‌ده

00:37:31.900 --> 00:37:37.020
و حتی الان هم، سالی یک میلی‌متر کوچک‌تر می‌شه

00:37:37.020 --> 00:37:40.460
اما همین اتفاق، مقدار زیادی
از این رو آزاد می‌کنه

00:37:45.060 --> 00:37:47.420
انرژی پتانسیل گرانشی

00:37:47.420 --> 00:37:50.220
همین آزادسازی انرژی، دمای مشتری رو بالا می‌بره

00:37:50.220 --> 00:37:53.820
دمای هسته‌اش، 24 هزار درجه‌ست

00:37:53.820 --> 00:37:55.940
اختلاف دمایی بسیار زیادی‌ـه

00:37:55.940 --> 00:37:59.700
و همین، انرژی طوفان‌های
مشتری رو تامین می‌کنه

00:38:04.540 --> 00:38:08.540
این گرمای درونی باعث می‌شه آب
روی مشتری، طوفان به وجود بیاره

00:38:08.540 --> 00:38:10.500
درست مثل زمین

00:38:15.780 --> 00:38:18.580
و برای همینه که مشتری
انقدر رعدوبرق داره

00:38:23.620 --> 00:38:26.420
آب به شکل بخار، بالا می‌ره

00:38:26.420 --> 00:38:29.220
انرژی گرمایی اعماق سیاره رو
با خودش حمل می‌کنه

00:38:33.740 --> 00:38:37.420
تا موقعی که به جایی در زیر
ابرهای یخی آمونیاکی می‌رسه

00:38:40.900 --> 00:38:43.940
... اونجا هوا انقدر خنک هست که متراکم

00:38:43.940 --> 00:38:46.620
و تبدیل به ریزقطرات آب و
کریستال‌های یخی بشه

00:38:51.180 --> 00:38:54.460
... انرژی آزادشده از این آب متراکم‌شده

00:38:54.460 --> 00:38:57.140
انرژی طوفان‌های سهمگین رو تامین می‌کنه

00:39:09.500 --> 00:39:12.420
... در بعضی نقاط، انقدر انرژی آزاد می‌شه

00:39:15.540 --> 00:39:19.660
که کریستال‌های یخی به سمت بالا
یعنی ابرهای یخی آمونیاکی کشیده می‌شن

00:39:25.740 --> 00:39:28.660
اینجا، آمونیاک نقش ضدیخ رو بازی می‌کنه

00:39:33.980 --> 00:39:38.980
و باعث ایجاد ابرهای طوفانی
با ارتفاع 60 کیلومتر می‌شه

00:39:40.580 --> 00:39:44.380
با اینکه دما، 100 درجه زیر صفرـه

00:39:51.220 --> 00:39:54.620
مشتری خیلی با زمین فرق می‌کنه

00:39:54.620 --> 00:39:58.100
یه غول گازی‌ـه
دما و فشار طاقت‌فرسا داره

00:39:58.100 --> 00:40:00.220
ترکیبات شیمیایی متفاوتی هم داره

00:40:00.220 --> 00:40:03.300
اما چرخه آب داره

00:40:03.300 --> 00:40:06.860
یه منطقه‌ای توی جوش هست
... که دما و فشار

00:40:06.860 --> 00:40:11.020
درست به حدی هستن که
آب به هر سه حالت وجود داشته باشه

00:40:11.020 --> 00:40:14.700
... و همین منطقه، نقش اصلی رو

00:40:14.700 --> 00:40:18.420
... توی فرار انرژی از اعماق سیاره

00:40:18.420 --> 00:40:21.580
و ورود به جو رو بازی می‌کنه
که باعث سیستم‌های طوفانی‌ای که می‌بینیم می‌شه

00:40:21.580 --> 00:40:26.220
و درنهایت، باعث می‌شه انرژی
... از درون سیاره

00:40:26.220 --> 00:40:27.940
به فضا، جریان پیدا کنه

00:40:42.580 --> 00:40:44.420
... با خروج از مشتری

00:40:45.700 --> 00:40:49.300
‏700 میلیون کیلومتر فضای خالی رو طی می‌کنیم

00:40:54.340 --> 00:40:58.060
تا به یک غول گازی دیگه
در منظومه شمسی می‌رسیم

00:41:02.757 --> 00:41:06.321
<c.yellow>[زحل]</c>

00:41:07.980 --> 00:41:11.620
زحل، بیش‌ترین قمر رو داره

00:41:11.620 --> 00:41:15.420
... حداقل 146 قمر داره

00:41:16.780 --> 00:41:18.380
که ما می‌شناسیم‌شون

00:41:21.180 --> 00:41:23.980
اما یکی‌شون خیلی خاص‌ـه

00:41:26.900 --> 00:41:31.180
جرمش بیش از 20 برابر
مجموع جرم تمام قمرهاست

00:41:35.740 --> 00:41:39.780
تنها قمر منظومه شمسی
که جوی ضخیم داره

00:41:42.050 --> 00:41:46.123
<c.yellow>[تیتان]</c>

00:41:47.900 --> 00:41:51.580
... اما چیزی که تیتان رو خاص می‌کنه

00:41:51.580 --> 00:41:55.180
اینه که به‌جز زمین
... فقط اینجا رو می‌شناسیم

00:41:57.140 --> 00:41:59.460
که همچین منظره‌ای داره

00:42:06.780 --> 00:42:09.900
... به‌لطف جو نیتروژنی ضخیم تیتان

00:42:09.900 --> 00:42:13.580
... و دمای -180 درجه

00:42:15.260 --> 00:42:19.260
متان که به‌طور طبیعی روی زمین
... به شکل گازـه

00:42:19.260 --> 00:42:21.020
می‌تونه به شکل مایع وجود داشته باشه

00:42:26.820 --> 00:42:30.940
توی آسمان، ابرهایی رو تشکیل می‌ده
که باران می‌بارن

00:42:30.940 --> 00:42:33.100
و دریاچه‌های پهناوری رو پُر می‌کنن

00:42:36.540 --> 00:42:40.700
اما همچین دریاچه‌هایی، همه‌جای
تیتان پیدا نمی‌شن

00:42:40.700 --> 00:42:43.580
فقط توی قطب‌ها قرار دارن

00:42:50.460 --> 00:42:54.300
با دور شدن از قطب‌ها
با جهانی کاملا متفاوت روبه‌رو می‌شیم

00:42:58.140 --> 00:42:59.700
... دشت‌های پهناور

00:43:01.140 --> 00:43:03.300
... تپه‌های شنی

00:43:05.460 --> 00:43:07.260
اینجا بیابان تیتان‌ـه

00:43:13.020 --> 00:43:14.900
... اما وقتی پایین‌تر می‌ریم

00:43:16.580 --> 00:43:19.300
منظره‌ای آشنا می‌بینیم

00:43:29.420 --> 00:43:31.420
دلیل اینکه این‌همه اطلاعات
... در مورد تیتان داریم

00:43:31.420 --> 00:43:36.300
به‌خاطر فضاپیمای کاسینی‌ـه

00:43:36.300 --> 00:43:38.740
در سال 2004 به منظومه زحل رسید

00:43:38.740 --> 00:43:42.740
و بیش از یک دهه، مشغول کاوش
اون سیاره و قمرهاش بود

00:43:42.740 --> 00:43:45.980
نه‌تنها فهمیده که تیتان
... یک جهان بیابانی‌ـه

00:43:45.980 --> 00:43:49.820
که دریاچه‌های متانی در قطب‌هاش داره
... بلکه

00:43:53.740 --> 00:43:58.860
همچین ویژگی‌هایی رو دید
که در بیابان‌هاش امتداد دارن

00:43:58.860 --> 00:44:02.860
و این ... یکی از اوناست

00:44:12.380 --> 00:44:16.660
مناطق بیابانی تیتان، با سطح‌های
رودخونه‌ای خُشک، تقاطع دارن

00:44:18.660 --> 00:44:24.180
بعضی‌هاشون سه هزار کیلومتر
از دریاچه‌های متانی تیتان در قطب، فاصله دارن

00:44:27.060 --> 00:44:29.140
پس با یک معما طرف هستیم

00:44:30.740 --> 00:44:33.140
چه چیزی این رودخونه‌ها رو به وجود میاره؟

00:44:36.340 --> 00:44:41.260
جنوب غربی ایالات متحده
مملو از همچین دره‌هایی‌ـه

00:44:41.260 --> 00:44:44.180
... و خیلی شبیه دره‌هایی هستن که کاسینی

00:44:44.180 --> 00:44:46.020
روی سطح تیتان مشاهده کرده

00:44:46.020 --> 00:44:49.020
دره‌های اینجا، به‌خاطر سیل به وجود اومدن

00:44:49.020 --> 00:44:51.820
توی ماه‌های تابستانی
... طوفان‌های موسمی آمریکای شمالی

00:44:51.820 --> 00:44:53.700
توی این زمین حرکت می‌کنن

00:44:53.700 --> 00:44:57.260
مقدار زیادی رطوبت که از
... خلیج کالیفرنیا اومده

00:44:57.260 --> 00:45:02.460
... باعث بارش باران توی این بیابان می‌شه

00:45:02.460 --> 00:45:05.580
و با جریان پیدا کردنش
این دره‌ها رو ایجاد می‌کنه

00:45:11.060 --> 00:45:14.540
اگه رودخونه‌های خُشک زمین
... منشاء فصل دارن

00:45:14.540 --> 00:45:17.340
آیا ممکنه قضیه در مورد
تیتان هم صدق کنه؟

00:45:23.740 --> 00:45:27.780
زحل هم درست مثل زمین
یه‌خرده انحراف داره

00:45:27.780 --> 00:45:31.420
یعنی زحل هم مثل زمین، فصل داره

00:45:31.420 --> 00:45:34.700
اما یک سال زحل، معادل 29 سال زمینی‌ـه

00:45:34.700 --> 00:45:39.300
یعنی هر فصل، حدود هفت سال طول می‌کشه

00:45:39.300 --> 00:45:45.300
تیتان هم به‌اندازه زحل، انحراف داره

00:45:45.300 --> 00:45:48.220
... الان توی نیم‌کره جنوبی تیتان، تابستان‌ـه

00:45:48.220 --> 00:45:51.100
نیم‌کره جنوبی به سمت خورشیدـه

00:45:51.100 --> 00:45:53.300
و با اینکه چند میلیارد کیلومتر فاصله داره

00:45:53.300 --> 00:45:55.940
خیلی شاهد افت انرژی توی
نیم‌کره جنوبی نیستیم

00:45:55.940 --> 00:45:58.940
... انقدری انرژی هست که توی اون هفت سال

00:45:58.940 --> 00:46:02.220
متان از دریاچه‌ها تبخیر بشه

00:46:02.220 --> 00:46:03.860
و بره توی جو

00:46:05.023 --> 00:46:07.700
<c.yellow>[اکتبر 2004]</c>

00:46:07.700 --> 00:46:09.660
کاسینی شاهد این اتفاق بود

00:46:11.300 --> 00:46:15.300
موقع تابستان نیم‌کره جنوبی
... از کنار تیتان عبور کرد

00:46:15.309 --> 00:46:17.398 line:20%
<c.yellow>[ژوئن 2005]</c>

00:46:15.300 --> 00:46:18.940
و وجود ابرهای متانی برفراز
قطب جنوبی رو مشاهده کرد

00:46:22.300 --> 00:46:25.580
... تجمع متان توی جو متان باعث

00:46:25.580 --> 00:46:27.380
آزادسازی مقدار زیادی انرژی می‌شه

00:46:27.380 --> 00:46:31.660
درست مثل تجمع آب توی جوِ خودمون
که باعث آزادسازی انرژی می‌شه

00:46:31.660 --> 00:46:34.820
و این آزادسازی انرژی
گام اول شکل‌گیری طوفان‌ـه

00:46:37.980 --> 00:46:41.220
اما ابرها توی قطب جنوبی نموندن

00:46:41.220 --> 00:46:45.500
کاسینی، این عکس رو سال 2010 از تیتان گرفت

00:46:45.500 --> 00:46:47.300
و به‌نظر شگفت‌انگیزه

00:46:47.300 --> 00:46:51.780
چون این یه طوفان، دور خط استوای تیتان‌ـه

00:46:51.780 --> 00:46:54.100
... ارزشش رو داره که بشینی و فکر کنی

00:46:54.100 --> 00:46:55.620
ببینی این چیه

00:46:55.620 --> 00:46:59.020
... عکسی از یه طوفان توی جو

00:46:59.020 --> 00:47:01.700
قمری‌ـه که دور زحل می‌چرخه

00:47:05.060 --> 00:47:08.620
در بیابان‌های تیتان
پاییز، هوا رو تغییر می‌ده

00:47:11.220 --> 00:47:15.500
طوفان‌هایی مثل طوفانی که کاسینی دید
از قطب می‌رسن

00:47:20.180 --> 00:47:22.820
جریانی از باران متانی ایجاد می‌کنن

00:47:25.260 --> 00:47:30.460
اما چون جاذبه روی تیتان
حتی از ماهِ خودمون هم کم‌تره

00:47:30.460 --> 00:47:34.300
قطرات باران، با سرعت یک‌ششم زمین
به روی سطح می‌بارن

00:47:39.540 --> 00:47:44.220
طوفانی با سرعت آهسته
... اما به‌قدری قدرتمنده

00:47:44.220 --> 00:47:47.780
که گفته می‌شه روزی 30 سانتی‌متر
باران متان می‌باره

00:47:52.860 --> 00:47:54.860
... باعث ایجاد سیل می‌شن

00:47:56.820 --> 00:48:01.420
و در عرض هزار سال، دره‌هایی رو
توی بیابان ایجاد می‌کنن

00:48:06.020 --> 00:48:09.380
و بعد به دشت‌های سیلابی پهناور می‌ریزن

00:48:22.260 --> 00:48:27.500
کاسینی این عکس‌ها رو گرفت

00:48:27.500 --> 00:48:30.020
این یکی از عکس‌های سطح تیتان‌ـه

00:48:30.020 --> 00:48:36.020
و گفته می‌شه این مناطق تاریک
متان مایع هستن

00:48:36.020 --> 00:48:38.020
سیل متان مایع

00:48:38.020 --> 00:48:43.060
چند سانتی‌متر عمق دارن
... اما مساحت این سیل

00:48:43.060 --> 00:48:47.180
چیزی به‌اندازه مجموع مساحت یوتا و آریزوناست

00:48:47.180 --> 00:48:50.660
... و درست چند ماه بعد

00:48:50.660 --> 00:48:54.100
این عکس از همون منطقه تیتان گرفته شده

00:48:54.100 --> 00:48:57.340
می‌بینید که سیل از بین رفته

00:48:57.340 --> 00:49:01.500
تمام متان بخار شده و دوباره رفته توی جو

00:49:01.500 --> 00:49:03.980
در عرض چند ماه

00:49:03.980 --> 00:49:06.380
و طوفان تموم شده

00:49:13.900 --> 00:49:18.300
در سال 2022، پنج سال بعد از پایان ماموریت کاسینی

00:49:20.100 --> 00:49:23.780
تلسکوپ فضایی جیمز وب
... اشعه مادون قرمزش رو به

00:49:23.780 --> 00:49:25.820
دورترین قمر زحل تاباند

00:49:28.700 --> 00:49:33.260
اون زمان، اواخر تابستان
در نیم‌کره شمالی تیتان بود

00:49:33.260 --> 00:49:36.380
و تلسکوپ یه چیز حیرت‌انگیز رو مشاهده کرد

00:49:39.540 --> 00:49:42.180
ابرهای بزرگ برفراز قطب شمالی

00:49:41.856 --> 00:49:46.415 line:20%
<c.yellow>[طوفان]</c>

00:49:42.180 --> 00:49:45.380
طوفان‌ها، به مقصدشون رسیده بودن

00:49:49.460 --> 00:49:52.460
... اکنون باور بر اینه که طوفان‌های تیتان

00:49:52.460 --> 00:49:54.780
... در سفری 29 ساله

00:49:56.620 --> 00:49:59.380
از یک قطب به قطب دیگه
می‌رن و برمی‌گردن

00:50:03.820 --> 00:50:08.660
با حرکت‌شون، سیل‌های متانی ایجاد می‌کنن
... که در طول هزاران سال

00:50:08.660 --> 00:50:11.300
دره‌هایی رو در بیبان‌های تیتان ایجاد می‌کنن

00:50:14.300 --> 00:50:20.020
رودخونه‌هایی فصل روی قمری
که 1.2 میلیارد کیلومتر با زمین فاصله داره

00:50:25.780 --> 00:50:28.500
تیتان واقعا جهان حیرت‌انگیزی‌ـه

00:50:28.500 --> 00:50:31.100
با اینکه همیشه شفق‌ـه

00:50:31.100 --> 00:50:35.020
و انتظار داریم که سرد و یخ‌زده باشه

00:50:35.020 --> 00:50:37.500
اما به‌شدت جو پویایی داره

00:50:37.500 --> 00:50:42.140
طوفان و جریان‌های موسمی فصلی داره
که توی سطح جریان دارن

00:50:42.140 --> 00:50:46.220
و شبیه جریان‌های موسمی یوتا و آریزوناست

00:50:46.220 --> 00:50:48.980
... دلیلش اینه که به‌خاطر دما

00:50:48.980 --> 00:50:52.620
آب، انرژی رو توی جو جابه‌جا نمی‌کنه

00:50:52.620 --> 00:50:55.540
همه کارها رو یه ماده دیگه انجام می‌ده

00:50:55.540 --> 00:50:58.580
متان‌ـه که نقش اصلی رو داره

00:51:04.260 --> 00:51:08.660
این، داستان جهان‌های طوفانی
منظومه شمسی ما بود

00:51:12.180 --> 00:51:16.300
ساختارهای زیبا و پیچیده‌ای که
بهشون می‌گیم آب‌وهوا

00:51:16.300 --> 00:51:20.220
از جوی به وجود میان که
همگی سعی بر انجام یک کار دارن

00:51:24.900 --> 00:51:28.540
انتقال انرژی برای ایجاد توازن
بین گرما و سرما

00:51:34.180 --> 00:51:37.420
... اما چیزی که باعث تفاوت این جهان‌ها می‌شه

00:51:42.300 --> 00:51:45.420
... ماده‌ایه که نقش اصلی رو

00:51:45.420 --> 00:51:47.180
توی انتقال انرژی به‌عهده داره

00:51:55.700 --> 00:51:58.620
... شیمی، چیزیه که بین گرمای ستاره‌ها

00:51:58.620 --> 00:52:00.540
و سرمای فضا رخ می‌ده

00:52:00.540 --> 00:52:04.060
و روی سطح سیاره‌ها و قمرها هم نقش داره

00:52:04.060 --> 00:52:06.940
محل اجراش، جوـه

00:52:06.940 --> 00:52:09.860
طوفان‌ها سطح جهان‌ها رو شکل می‌دن

00:52:09.860 --> 00:52:13.580
روی زهره، کوهستان‌ها ممکنه
با فلز پوشیده شده باشن

00:52:13.580 --> 00:52:17.860
و روی قمر زحل، یعنی تیتان
ممکنه باران متانی بباره

00:52:17.860 --> 00:52:22.580
اینجا روی زمین، جو باعث
شکل‌گیری حیات شده

00:52:22.580 --> 00:52:25.660
اما منظومه شمسی ما
... یکی از چند میلیارد

00:52:25.660 --> 00:52:29.060
منظومه شمسی‌ای که فقط
توی کهکشان راه شیری وجود داره

00:52:29.060 --> 00:52:34.780
پس تصور کنید این واکنش‌های شیمیایی
... چه طبیعت‌های حیرت‌انگیزی رو

00:52:34.780 --> 00:52:36.540
ممکنه اونجاها خلق کرده باشن

00:52:52.741 --> 00:52:54.711
<c.yellow>[منظومه شمسی]
[مرزهای جدید]</c>

00:52:57.340 --> 00:53:00.660
بخش مسیریابی تایید کرد که
چترنجات باز شده

00:53:02.540 --> 00:53:04.340
مانور تراکم آغاز شده

00:53:04.340 --> 00:53:06.180
حدود 20 متری سطح

00:53:08.727 --> 00:53:11.795
<c.yellow>[سوجورنر]
[در سال 1997 فرود آمد]</c>

00:53:11.820 --> 00:53:16.180
برای چندین دهه، ناسا از مریخ‌نوردها
برای کاوش سطح مریخ استفاده کرده

00:53:13.143 --> 00:53:14.842 line:20%
<c.yellow>[روحیه]
[در سال 2004 فرود آمد]</c>

00:53:18.383 --> 00:53:19.620
<c.yellow>[فرصت]
[در سال 2004 فرود آمد]</c>

00:53:19.620 --> 00:53:21.860
... اما چون مریخ، یک جهان طوفانی‌ـه

00:53:21.941 --> 00:53:24.060
<c.yellow>[کنجکاوی]
[در سال 2012 فرود آمد]</c>

00:53:24.060 --> 00:53:25.900
... جهانی که جو داره

00:53:26.613 --> 00:53:28.220
<c.yellow>[استقامت]
[در سال 2020 فرود آمد]</c>

00:53:28.220 --> 00:53:29.780
یک راه دیگه هم وجود داره

00:53:32.860 --> 00:53:35.260
نبوغ، یه هلیکوپتره

00:53:35.260 --> 00:53:40.020
اولین فضاپیمایی‌ـه که ساختیم
تا به یه جهان دیگه پرواز کنه

00:53:42.340 --> 00:53:45.860
... در سال 2021، بعد از رفتن به مریخ

00:53:45.860 --> 00:53:48.700
... با آخرین مریخ‌نورد ناسا، یعنی استقامت

00:53:50.820 --> 00:53:53.340
نبوغ، تاریخ‌ساز شد

00:53:54.962 --> 00:53:57.723
<c.yellow>[دوربین مست‌کم-زدِ استقامت]</c>

00:53:57.980 --> 00:54:02.460
پره‌ها می‌چرخه، بلند شد، داره ارتفاع می‌گیره

00:54:02.460 --> 00:54:06.900
اطلاعات ارتفاع تایید می‌کنه
... که نبوغ موفق به اجرای

00:54:06.900 --> 00:54:09.980
!اولین پرواز یک شیء پرنده در سیاره‌ای دیگر شده

00:54:11.940 --> 00:54:15.940
!پرواز اول نبوغ، خیلی باحال بود

00:54:15.940 --> 00:54:19.420
یکی از اون لحظاتی بود که آدم می‌گه
"خدای من، کار کرد"

00:54:19.420 --> 00:54:21.140
همین‌طوری آزمایش می‌کنید

00:54:21.140 --> 00:54:23.220
تمام تلاش‌تون رو می‌کنید
که یه چیزی رو طراحی کنید

00:54:23.220 --> 00:54:26.220
اما وقتی می‌بینید روی
... سطح مریخ کار می‌کنه

00:54:26.220 --> 00:54:28.300
... بهش می‌گیم لحظه برادران رایت

00:54:28.300 --> 00:54:29.700
اما برای یه سیاره دیگه

00:54:30.377 --> 00:54:33.493
<c.yellow>[ناوکمِ نبوغ]</c>

00:54:37.900 --> 00:54:42.300
این هلیکوپتر توی آزمایشگاه
پیشرانش جت ناسا طراحی شد

00:54:42.300 --> 00:54:46.500
وسیله نقلیه‌ای آزمایشی که
ثابت کنه پرواز در خارج از زمین، ممکن‌ـه

00:54:49.220 --> 00:54:53.140
اما چالش اصلی برای مهندس‌ها، جو مریخ بود

00:54:54.740 --> 00:54:58.540
مریخ خیلی جو خاصی نداره

00:54:58.540 --> 00:55:01.740
مثل زمین نیست
خیلی نازک‌تره

00:55:01.740 --> 00:55:04.100
... صرفا چندتا مولکول‌ـه که گهگداری

00:55:04.100 --> 00:55:09.540
به‌هم می‌خورن
... خیلی چیزی نیست که بهش فشار بیاری

00:55:09.540 --> 00:55:11.460
و بتونی نیروی بالابرنده به دست بیاری

00:55:11.460 --> 00:55:15.500
پس باید یه هلیکوپتر بسیار سبک داشته باشی

00:55:15.500 --> 00:55:20.020
و باید پره‌هایی داشته باشی
که خیلی خیلی سریع بچرخن

00:55:21.504 --> 00:55:22.380
<c.yellow>[دوربین رنگی نبوغ]</c>

00:55:22.380 --> 00:55:26.220
نبوغ که فقط برای انجام
... پنج پرواز آزمایشی کوتاه طراحی شده بود

00:55:26.220 --> 00:55:29.020
اما فراتر از انتظارات عمل کرد

00:55:30.340 --> 00:55:31.620
نور خوبه

00:55:31.620 --> 00:55:33.900
درست در مجاورت جایی هستیم
که می‌خواستیم باشیم

00:55:35.420 --> 00:55:38.260
... ماموریتش بالاخره زمانی تموم شد

00:55:38.260 --> 00:55:42.140
که پره‌هاش در پرواز 72اُم
دچار آسیب شدن

00:55:43.900 --> 00:55:46.620
... اما در طول سه سال فعالیتش روی مریخ

00:55:46.620 --> 00:55:49.180
... این هلیکوپتر پیشگام راهی جدید

00:55:49.180 --> 00:55:52.100
برای کاوش جهان‌های طوفانی
منظومه شمسی‌مون بود

00:55:53.420 --> 00:55:55.860
هلیکوپتر‌هایی مثل نبوغ
... بُعد جدیدی از کاوش

00:55:55.860 --> 00:55:58.660
روی سیاره‌های دیگه رو به وجود میارن

00:55:59.860 --> 00:56:02.500
و واقعا یه بُعد جدید

00:56:02.500 --> 00:56:04.820
خیلی مساحت بیش‌تری رو می‌شه پوشش داد

00:56:04.820 --> 00:56:07.660
به‌جای اینکه روزی چند متر جلو بری

00:56:07.660 --> 00:56:09.340
می‌تونی چند کیلومتر طی کنی

00:56:10.540 --> 00:56:13.940
همچنین می‌شه دید از بالای
یک سیاره رو داشت

00:56:13.940 --> 00:56:16.780
که خیلی فرق می‌کنه

00:56:16.780 --> 00:56:20.620
مریخ‌نوردی که روی سطح باشه
باید از سنگ و تپه بره بالا

00:56:20.620 --> 00:56:22.740
... اما با هلیکوپتری مثل نبوغ

00:56:22.740 --> 00:56:24.700
راحت می‌تونی از بالاش پرواز کنی
به همین راحتی

00:56:27.140 --> 00:56:30.020
... برای همینه که ماموریت آینده ناسا به تیتان

00:56:30.020 --> 00:56:31.820
قراره با هلیکوپتر باشه

00:56:34.900 --> 00:56:37.700
تیتان جای حیرت‌انگیزی
برای کاوش با پرنده‌ست

00:56:39.240 --> 00:56:41.392 line:20%
<c.yellow>[آسیابک]
[برای سال 2028 برنامه‌ریزی شده]</c>

00:56:39.220 --> 00:56:42.020
کوچک‌تره، برای همین
جاذبه‌اش کم‌تر از مریخ‌ـه

00:56:43.500 --> 00:56:45.980
اما جو ضخیم‌تری هم داره

00:56:47.340 --> 00:56:50.020
... اگه ما روی سطح تیتان بودیم

00:56:50.020 --> 00:56:54.220
... و چندتا بال و یه ماسک اکسیژن داشتیم

00:56:54.220 --> 00:56:57.660
می‌تونستیم به‌اندازه کافی
نیروی بالابرنده برای پرواز ایجاد کنیم

00:56:58.900 --> 00:57:01.020
پس می‌شه یه چیز خیلی سنگین‌تر ساخت

00:57:01.020 --> 00:57:04.860
که وسایل علمی پیچیده‌تر و کامل‌تر داره

00:57:04.860 --> 00:57:09.980
آسیابک توی یه پرواز 20، 30 دقیقه‌ای
می‌تونه چند کیلومتر رو طی کنه

00:57:09.980 --> 00:57:12.300
این رو با مریخ‌نوردها مقایسه کنید

00:57:12.300 --> 00:57:15.020
که توی چند روز، کلا صد متر حرکت می‌کنن

00:57:17.180 --> 00:57:20.340
این، به تیم آسیابک این اجازه رو می‌ده
... که با یک فضاپیما

00:57:20.340 --> 00:57:22.180
مناطق زیادی رو مشاهده کنن

00:57:25.260 --> 00:57:27.660
... ماموریت اصلی آسیابک

00:57:27.660 --> 00:57:31.500
اینه که بهمون درکی از
فرآیندهای شیمیایی تیتان بده

00:57:32.860 --> 00:57:36.140
سطح تیتان از چی ساخته شده؟

00:57:36.140 --> 00:57:40.500
... این سوال، اثر زیادی روی درک‌مون

00:57:40.500 --> 00:57:44.260
از پیچیدگی فرآیندهای شیمیایی داره

00:57:44.260 --> 00:57:47.820
... که یعنی، روی درک‌مون از شیوه

00:57:47.820 --> 00:57:51.300
شکل‌گیری حیات در نقاط دیگه جهان
تاثیر به‌سزایی داره

00:57:51.300 --> 00:57:54.420
و به‌نظرم خیلی باحال خواهد بود

00:57:54.420 --> 00:57:57.060
اصلا نمی‌تونم تصور کنم
... آسیابک قراره چه چیزهایی ببینه

00:57:57.060 --> 00:57:58.420
و ما قراره متوجه چه چیزهایی بشیم

00:57:58.420 --> 00:57:59.940
بی‌صبرانه منتظر این ماموریتم

00:58:06.607 --> 00:58:09.424 line:20%
<c.yellow>[... آنچه در قسمت بعد خواهید دید]</c>

00:58:05.820 --> 00:58:07.467
... در قسمت بعد

00:58:07.491 --> 00:58:09.491
... جهان‌های یخی

00:58:11.260 --> 00:58:14.940
جایی که کوهستان‌های یخی
در دشت‌های منجمد پهناور، حرکت می‌کنن

00:58:14.940 --> 00:58:18.780
جایی که شفقی عجیب
بالای یک غول یخی قرار داره

00:58:20.460 --> 00:58:24.780
جایی که یک قمر، توسط یک
سیاره غول‌پیکر، نابود می‌شه

00:58:25.804 --> 00:58:45.804
  جديدترين اخبار فيلم و سريال در کانال تلگرام و پیج اینستاگرام :
  .:: @MiraMovie1 ::.
  .:: @myZedMovie ::.