1
00:00:00,423 --> 00:00:09,423
دانلود فیلم و سریال با زیرنویس چسبیده
..:: MiraMovie.Top ::..
..:: MyZed.Top ::..
2
00:00:10,340 --> 00:00:12,140
اواسط تابستانـه
3
00:00:15,700 --> 00:00:17,740
طوفانی درحال شکلگیریست
4
00:00:24,980 --> 00:00:27,300
... جریانهای بارانی رو راه میاندازه
5
00:00:32,420 --> 00:00:37,500
و منجر به شکلگیری سیلهایی میشه
... که به رودخونههای خروشان
6
00:00:43,900 --> 00:00:45,660
و دریاچههای غولپیکر میریزند
7
00:00:51,180 --> 00:00:54,500
... اینجا، تنها جهان در منظومه شمسی ماست
8
00:00:54,500 --> 00:00:57,060
که طوفانهای بارانی، به سطح برخورد میکنن
9
00:01:04,740 --> 00:01:07,220
تنها جهان، بهجز زمین
10
00:01:12,500 --> 00:01:15,980
... حدود 1.4 میلیارد کیلومتری خورشید
11
00:01:15,980 --> 00:01:19,100
همزاد عجیب و طوفانی زمین قرار داره
12
00:01:19,448 --> 00:01:24,581
[تیتان]
13
00:01:26,460 --> 00:01:29,060
قمرِ زحل، یعنی تیتان
... از بعضی جهات
14
00:01:29,060 --> 00:01:30,900
بیشتر شبیه یه سیارهست تا یه قمر
15
00:01:30,900 --> 00:01:33,260
از عطارد بزرگتره
16
00:01:33,260 --> 00:01:37,340
... و از بعضی جهات، بیشتر از هر نقطهای
17
00:01:37,340 --> 00:01:39,660
در منظومه شمسی، به زمین شباهت داره
18
00:01:39,660 --> 00:01:44,620
خب، میشه با لباس فضانوردی
... روی سطح تیتان ایستاد
19
00:01:44,620 --> 00:01:48,140
و به دریاچهها نگاه کرد
20
00:01:48,140 --> 00:01:50,060
... میشه به آسمانش نگاه کرد
21
00:01:50,060 --> 00:01:56,500
و انتظار بارش باران روی شیشه کلاه رو داشت
22
00:01:56,500 --> 00:02:00,100
اما ظاهر میتونه فریبنده باشه
23
00:02:06,180 --> 00:02:11,380
دما روی سطح تیتان، حدود 180 درجه زیر صفره
24
00:02:11,380 --> 00:02:13,860
سردتر از اینه که بخواد
آبِ مایع روش وجود داشته باشه
25
00:02:18,300 --> 00:02:22,940
بهجاش، این ابرها از مادهای شیمیایی
... تشکیل شدن که روی زمین
26
00:02:22,940 --> 00:02:24,220
گازی اشتعالپذیرـه
27
00:02:26,100 --> 00:02:27,460
متان
28
00:02:31,460 --> 00:02:35,300
تیتان، جهانیـه که توسط
طوفانهای متانی شکل گرفته
29
00:02:37,820 --> 00:02:39,900
... تیتان تنها قمر منظومه شمسیـه
30
00:02:39,900 --> 00:02:41,500
که جو ضخیم داره
31
00:02:41,500 --> 00:02:45,620
و این جو، محل انجام چرخه متانـه
32
00:02:45,620 --> 00:02:49,460
فضایی که مایع، از دریاچهها تبخیر میشه
33
00:02:49,460 --> 00:02:53,340
متراکم و تبدیل به ابر میشه
و به شکل باران، دوباره برمیگرده پایین
34
00:02:53,340 --> 00:02:57,060
اما تیتان تنها جهان طوفانی نیست
35
00:03:01,420 --> 00:03:05,060
از بین پویاترین و خشنترین
... جهانهای منظومه شمسیمون
36
00:03:09,220 --> 00:03:12,260
... تعداد اندکی مثل تیتان
37
00:03:12,260 --> 00:03:13,980
جو ضخیم دارن
38
00:03:18,060 --> 00:03:21,260
... سیارههایی که طوفانهای سولفوریک اسید
39
00:03:25,420 --> 00:03:28,260
... یا گردبادهای خاکی غولپیکر
40
00:03:30,340 --> 00:03:34,100
... و رعدوبرقهایی ده برابر قویتر از
41
00:03:34,100 --> 00:03:37,020
رعدوبرقهای آسمان زمین رو دارن
42
00:03:39,860 --> 00:03:42,580
و همچنین جهانهایی که
... طوفانهاش انقدر بزرگ میشن
43
00:03:42,580 --> 00:03:44,940
که کل سیاره رو در برمیگیرن
44
00:03:49,509 --> 00:03:55,669
[منظومه شمسی]
45
00:03:56,748 --> 00:04:01,651
[جهانهای طوفانی]
46
00:04:09,740 --> 00:04:13,780
... توی یک صبح آرام، مثل امروز
47
00:04:13,780 --> 00:04:16,900
... با طلوع خورشید بر فراز دشتهای یوتا
48
00:04:16,900 --> 00:04:21,060
خیلی راحت میشه فراموش کرد
که ما توی یک جو زندگی میکنیم
49
00:04:23,180 --> 00:04:26,180
... اما جو ما، عامل حیات ما
50
00:04:26,180 --> 00:04:29,460
و عامل حیات سیارهمونـه
51
00:04:39,300 --> 00:04:41,980
جو مثل مایع رفتار میکنه
52
00:04:41,980 --> 00:04:45,340
و این ویژگی، بهشدت برای
سیارهای مثل زمین، مهمـه
53
00:04:46,620 --> 00:04:48,060
بذارید منظورم رو بهتون نشون بدم
54
00:04:52,020 --> 00:04:54,380
قشنگ معلومه خیلی توی
کمپ کردن سابقه دارم
55
00:04:56,220 --> 00:05:00,580
حالا، میخوام یه نمونه از جو زمین بسازم
56
00:05:00,580 --> 00:05:02,660
که اینجا، قهوهست
57
00:05:02,660 --> 00:05:06,060
... و بعد، اگه یهخرده شیر توش بریزم
58
00:05:06,060 --> 00:05:09,260
که نسبت به قهوه، مایع غلیظتریـه
59
00:05:09,260 --> 00:05:13,820
و میبینید که میره سمت انتهای قابلمه
60
00:05:13,820 --> 00:05:15,620
... و دلیلی که این کار رو کردم
61
00:05:15,620 --> 00:05:20,380
اینه که نشونتون بدم وقتی
به مایع گرما بدیم، چی میشه
62
00:05:22,700 --> 00:05:25,300
این رو بهعنوان سیاره در نظر بگیرید
مثلا سیاره زمین
63
00:05:25,300 --> 00:05:27,780
که توسط خورشید، گرم میشه
64
00:05:27,780 --> 00:05:30,500
... این یعنی بهطور طبیعی توی جومون
65
00:05:30,500 --> 00:05:34,220
شاهد اختلاف دما هستیم
... و چیزی که مهمـه
66
00:05:34,220 --> 00:05:38,860
اتفاقیـه که در پی رخ دادن
اختلاف دمایی، رخ میده
67
00:05:38,860 --> 00:05:41,900
... الان میبینید که شیری که
68
00:05:41,900 --> 00:05:43,420
... ته قابلمه بود
69
00:05:43,420 --> 00:05:46,060
داره نسبت به قهوه که
بالاش قرار داره، گرمتر میشه
70
00:05:48,340 --> 00:05:52,940
و میخواد این اختلاف دمایی رو از بین ببره
71
00:05:52,940 --> 00:05:55,420
... پس فقط همین اختلاف دمایی
72
00:05:55,420 --> 00:05:58,540
باعث برابر شدن دما به شکل
زیبا و یکنواختی نیست
73
00:05:58,540 --> 00:06:01,900
بلکه میتونید ببینید ... همین
74
00:06:01,900 --> 00:06:04,620
میبینید؟ یه الگو داره شکل میگیره
75
00:06:04,620 --> 00:06:07,500
بهشدت پیچیدهست
76
00:06:07,500 --> 00:06:10,860
توی جو هم دقیقا همین اتفاق میافته
77
00:06:10,860 --> 00:06:14,660
اما توی جو، به این الگوها و
78
00:06:14,660 --> 00:06:17,660
تلاطمها میگیم آبوهوا
79
00:06:24,900 --> 00:06:29,420
باد، باران و طوفان رو میشه
... بهعنوان ماحصل تلاش جو
80
00:06:29,420 --> 00:06:34,060
برای تبادل انرژی بین ناحیه
گرم و سرد دونست
81
00:06:39,100 --> 00:06:43,580
اگه جهانی جو داشته باشه
حتما نوعی آبوهوا هم داره
82
00:06:50,100 --> 00:06:52,220
... اما با پرواز فضاپیماها
83
00:06:52,220 --> 00:06:55,020
... و کاوش فضا، مشخص شده که
84
00:06:56,980 --> 00:07:01,860
... دما، فشا و مواد شیمیایی
85
00:07:01,860 --> 00:07:03,620
جو هر مکانی با مکان دیگه بهشدت فرق میکنه
86
00:07:06,420 --> 00:07:11,180
و این یعنی با اینکه طوفان
در منظومه شمسی ما، رایجـه
87
00:07:11,180 --> 00:07:14,900
اما توی هیچ دو جهانی مثل هم نیست
88
00:07:28,140 --> 00:07:31,580
از ستاره مشترکمون دور میشیم
89
00:07:31,580 --> 00:07:34,420
... در جستوجوی جهانهای طوفانی
90
00:07:37,300 --> 00:07:40,100
از کنار سیارهای عبور میکنیم
که هیچ جوی نداره
91
00:07:40,847 --> 00:07:44,174
[عطارد]
92
00:07:46,460 --> 00:07:49,540
و به جهانی میرسیم که دارای جوـه
93
00:07:54,302 --> 00:07:58,732
[زهره]
94
00:07:59,860 --> 00:08:04,700
... از دور، زهره یک سیاره آرام و زیباست
95
00:08:04,700 --> 00:08:06,340
که در فضا معلقـه
96
00:08:08,380 --> 00:08:10,020
... اما وقتی یهخرده نزدیک میشیم
97
00:08:12,220 --> 00:08:15,180
سیاره، ذاتِ حقیقی خودش رو نشون میده
98
00:08:20,300 --> 00:08:23,260
تنها چیزی که دیده میشه، ابرـه
99
00:08:23,260 --> 00:08:27,260
ابرهای طوفانی ضخیم و بیپایان
100
00:08:27,260 --> 00:08:29,980
که کل سطح رو پوشونده
101
00:08:34,500 --> 00:08:39,100
این تنها بالای پوشش ابریـه که
20 کیلومتر ضخامت داره
102
00:08:41,300 --> 00:08:43,980
و توسط نیروهای طوفانی شکل گرفته
103
00:08:47,420 --> 00:08:50,340
زهره یک جهان طوفانی حقیقیـه
104
00:08:56,580 --> 00:09:01,540
ابرهای روی زهره، درست شبیه
ابرهای طوفانی روی زمین هستن
105
00:09:01,540 --> 00:09:04,660
... شاید بشه گفت یهخرده شوم هستن اما
106
00:09:04,660 --> 00:09:06,700
... اما اگه زیرشون باشی
107
00:09:06,700 --> 00:09:09,140
اصلا جای نگرانی نداره
108
00:09:09,140 --> 00:09:12,860
خب، در اصل جای نگرانی داره
109
00:09:12,860 --> 00:09:14,380
از آب ساخته نشدن
110
00:09:16,340 --> 00:09:17,940
از این ساخته شدن
111
00:09:17,940 --> 00:09:21,060
سولفوریک اسید غلیظ
112
00:09:21,060 --> 00:09:24,060
حتی گفتنش هم ترسناکـه
113
00:09:24,060 --> 00:09:27,540
... اما صبر کنید تا ببینید این ماده
114
00:09:27,540 --> 00:09:30,900
با موادی که من و شما
ازش ساخته شدیم، چی کار میکنه
115
00:09:30,900 --> 00:09:34,060
یعنی با مواد آلی
توی این آزمایش از شکر استفاده میکنیم
116
00:09:40,420 --> 00:09:42,900
میبینید که هنوز هیچی نشده
شروع به واکنش دادن کرده
117
00:09:42,900 --> 00:09:44,820
داره قهوهای میشه
داره حباب میزنه
118
00:09:44,820 --> 00:09:47,500
... اسید سولفوریک غلیظ
119
00:09:47,500 --> 00:09:49,940
... که حدود 90 درصد غلظت داره
120
00:09:49,940 --> 00:09:53,460
دقیقا همون چیزیه که توی
ابرهای زهره وجود داره
121
00:09:53,460 --> 00:09:57,700
داره آب رو از شکر میکشه بیرون
122
00:09:57,700 --> 00:10:01,700
در حقیقت، این ماده تیرهای که میبینید، کربنـه
123
00:10:01,700 --> 00:10:04,900
وقتی آب رو از شکر بگیرید
فقط کربن باقی میمونه
124
00:10:04,900 --> 00:10:06,380
الان واکنشش رو بهتون نشون میدم
125
00:10:06,380 --> 00:10:09,700
... فرمول شکر
126
00:10:09,700 --> 00:10:13,460
C12H22O11
... و سولفوریک اسید که
127
00:10:13,460 --> 00:10:21,060
H2SO4
... و تبدیل به کربن و آب میشه و
128
00:10:21,060 --> 00:10:24,780
قشنگ بوی سولفور دیاکسید رو میتونم حس کنم
129
00:10:24,780 --> 00:10:27,260
همینه و یهعالمه گرما
130
00:10:27,260 --> 00:10:28,780
... اما به این فکر کنید
131
00:10:28,780 --> 00:10:30,820
... این تازه شکر بود
132
00:10:30,820 --> 00:10:34,540
فکر کنید با مواد آلی بدنمون
چه واکنشی میده
133
00:10:34,540 --> 00:10:36,900
!نگاه کنید
134
00:10:36,900 --> 00:10:40,660
... اگه از بین ابرهای زهره، چتربازی انجام بدی
135
00:10:40,660 --> 00:10:44,820
بنا به دلایلی، تبدیل به همچین مادهای میشی
136
00:10:44,820 --> 00:10:48,020
پس گمون کنم نتیجه اخلاقی این داستان
اینه که توی زهره، چتربازی نکنید
137
00:10:55,940 --> 00:10:58,180
... اما با نادیده گرفتن این توصیه
138
00:10:58,180 --> 00:11:01,660
... و شیرجه زدن از بین ابرهای زهره
139
00:11:08,140 --> 00:11:11,700
به سطحی میرسیم که بهطرز مرموزی آرامـه
140
00:11:11,700 --> 00:11:13,980
... اما فشار هوا انقدر زیاده
141
00:11:13,980 --> 00:11:18,060
که انگار یک کیلومتر بری زیر اقیانوس
142
00:11:18,060 --> 00:11:20,300
اما یک تفاوت کلیدی داره
143
00:11:23,820 --> 00:11:27,140
... سطح زهره
144
00:11:27,140 --> 00:11:30,500
با دمای 460 درجه، از هر سیاره دیگهای گرمتره
145
00:11:35,420 --> 00:11:38,180
همین باعث شکلگیری یکی از
ویژگیهای این سیاره میشه
146
00:11:41,180 --> 00:11:44,260
چیزی که نباید روی این جهان سوزان، ممکن باشه
147
00:11:47,380 --> 00:11:51,620
کوهستانی که ظاهرا پوشیده از برفـه
148
00:11:56,580 --> 00:11:59,220
آیا ممکنه روی زهره، برف بباره؟
149
00:12:07,820 --> 00:12:10,380
این ابرهای اسید سولفوریک
... علاوه بر اینکه بهشدت وحشتناک
150
00:12:10,380 --> 00:12:13,660
و خورنده هستن، بسیار متراکمن
151
00:12:13,660 --> 00:12:16,300
برای همین اگه با تلسکوپ
... به زهره نگاه کنی
152
00:12:16,300 --> 00:12:18,940
فقط ابر میبینی
153
00:12:18,940 --> 00:12:21,260
... در واقع تا دهه 1950
154
00:12:21,260 --> 00:12:25,460
تصور میکردیم که زهره یه بهشت استواییـه
155
00:12:25,460 --> 00:12:29,860
اما دهه 1990، فضاپیما ماژلان
... با راداری به اونجا رفت
156
00:12:29,860 --> 00:12:33,620
که میتونست از بین ابرها
از سطح زهره عکس بگیره
157
00:12:33,620 --> 00:12:36,300
و همچین عکسی گرفت
158
00:12:36,300 --> 00:12:40,420
این یه رشتهکوه پهناور
به اسم کوه ماکسولـه
159
00:12:40,420 --> 00:12:43,180
... بهشدت بزرگـه، اگه بخوایم مقایسه کنیم
160
00:12:43,180 --> 00:12:45,340
میشه گفت از کشور ویلز هم بزرگتره
161
00:12:45,340 --> 00:12:49,220
نقاطی روی این کوهستان هستن
که ارتفاعشون به یازده کیلومتر میرسه
162
00:12:49,220 --> 00:12:53,060
بهنظرم مایی که ذهنمون به دیدن
... سطحی مثل سطح زمین عادت کرده
163
00:12:53,060 --> 00:12:59,740
سخته این عکس رو ببینیم
و یاد اون ... نیفتیم
164
00:13:01,009 --> 00:13:02,580
[کوه ماکسول]
[رشتهکوه]
165
00:13:02,580 --> 00:13:06,660
مادهای که سطح کوههای زهره رو پوشونده
و بازتابش به رادار میرسه
166
00:13:06,660 --> 00:13:08,700
در واقع ظاهر برف رو تقلید میکنه
167
00:13:12,323 --> 00:13:13,700
[کوه اسکادی]
[مرتفعترین قله: 11,687 متر]
168
00:13:13,700 --> 00:13:18,900
اما با شرایط طاقتفرسای زهره
وجود برف، غیرمحتملـه
169
00:13:20,140 --> 00:13:22,820
... فشار جوی سطح زهره
170
00:13:22,820 --> 00:13:26,060
90 برابر فشار زمینـه
171
00:13:26,060 --> 00:13:28,660
دلیلش هم اینه که جو زهره
بهشدت ضخیمـه
172
00:13:28,660 --> 00:13:31,340
و 96 درصدش کربن دیاکسیدـه
173
00:13:32,580 --> 00:13:35,620
کربن دیاکسید، یه گاز گلخونهای قویـه
174
00:13:35,620 --> 00:13:40,140
این یعنی با اینکه اجازه ورود
... نور خورشید رو میده
175
00:13:40,140 --> 00:13:41,780
... و باعث گرم شدن سطح میشه
176
00:13:41,780 --> 00:13:43,980
... اما جلوی خروج این اشعههای مادون قرمز رو
177
00:13:43,980 --> 00:13:46,340
از سیاره میگیره
178
00:13:46,340 --> 00:13:50,020
نتیجهاش میشه اثر گلخونهای
179
00:13:53,300 --> 00:13:54,940
زهره بهشدت گرمـه
180
00:13:54,940 --> 00:13:58,260
انقدر که گفته میشه زمینش میدرخشه
181
00:13:58,260 --> 00:14:00,980
مثل فلزی که از کوره بیرون میاد
182
00:14:03,500 --> 00:14:06,580
این جهان گرمتر از این حرفهاست
که بخواد طوفانهای برفی داشته باشه
183
00:14:10,220 --> 00:14:14,100
... اما اینکه این ماده برفمانند
184
00:14:14,100 --> 00:14:17,260
... فقط روی قلهها پیدا میشه
185
00:14:17,260 --> 00:14:18,620
یه سرنخـه
186
00:14:26,580 --> 00:14:29,020
کلید این ماجرا، ارتفاعـه
187
00:14:32,020 --> 00:14:35,380
... هرچی توی جو زمین، بالا و بالاتر میری
188
00:14:35,380 --> 00:14:38,220
فشار جوی کاهش پیدا میکنه
189
00:14:38,220 --> 00:14:40,900
و درک دلیلش هم خیلی سادهست
190
00:14:40,900 --> 00:14:42,420
باید به این فکر کنید که فشار چیه
191
00:14:42,420 --> 00:14:46,140
وزن هوای بالای سرمونه
192
00:14:46,140 --> 00:14:49,420
و خب، فرض کنید 100 کیلومتر برید بالا
193
00:14:49,420 --> 00:14:50,900
میرسید به فضا
194
00:14:50,900 --> 00:14:54,540
دیگه هیچ جوی نخواهد بود
و فشار، صفر میشه
195
00:14:59,580 --> 00:15:01,260
... با افزایش ارتفاع
196
00:15:01,260 --> 00:15:03,420
نهتنها فشار کاهش پیدا میکنه
197
00:15:03,420 --> 00:15:05,500
بلکه دما هم میاد پایین
198
00:15:09,460 --> 00:15:12,580
در اصل، توضیحش بهشدت پیچیدهست
199
00:15:12,580 --> 00:15:15,820
فیزیکدانها بهش میگن جزئی
200
00:15:15,820 --> 00:15:17,460
اتفاقهای زیادی رخ میده
201
00:15:17,460 --> 00:15:20,580
یکیش اینه که
یک تکه هوا رو تصور کنید
202
00:15:20,580 --> 00:15:23,100
حجمی از هوا، همسطح دریا
203
00:15:23,100 --> 00:15:27,380
این حجم هوا رو میبرید بالا
... و با کاهش فشار
204
00:15:27,380 --> 00:15:29,500
مولکولهاش از هم فاصله میگیرن
205
00:15:29,500 --> 00:15:31,620
و در نتیجه، دما کاهش پیدا میکنه
206
00:15:31,620 --> 00:15:34,260
اما یه اتفاق دیگه هم میافته
... که به اثر گلخونهای
207
00:15:34,260 --> 00:15:35,500
مربوطـه
208
00:15:35,500 --> 00:15:38,540
نور خورشید میتابه، سطح رو گرم میکنه
209
00:15:38,540 --> 00:15:42,340
و سطح هم، اشعهها رو
به سمت جو بازتاب میکنه
210
00:15:42,340 --> 00:15:43,860
که جو، اشعهها رو در خودشون نگه میدارن
211
00:15:43,860 --> 00:15:47,140
و هرچی به سطح نزدیکتر باشی، هوا گرمتره
212
00:15:47,140 --> 00:15:49,700
حرفم اینه که اگه روی سیاره زمین
... از یه کوه بری بالا
213
00:15:49,700 --> 00:15:52,980
میتونی به نقطهای برسی که
... دما انقدر پایینـه
214
00:15:52,980 --> 00:15:56,340
که آب منجمد میشه و برف رو تشکیل میده
215
00:15:56,340 --> 00:16:00,020
... و این خط جداکننده دو منطقه
216
00:16:00,020 --> 00:16:02,420
خط برفی نامیده میشه
دلیلش هم معلومـه
217
00:16:02,420 --> 00:16:06,020
... روی زهره هم یه چیزی میبینیم
218
00:16:06,020 --> 00:16:11,420
که شبیه خط برفیـه اما
آب درش دخیل نیست
219
00:16:11,420 --> 00:16:13,140
پس چیه؟
220
00:16:17,340 --> 00:16:22,700
خط برفی زهره نشون میده
که یه چیزی اون بالا منجمد میشه
221
00:16:22,700 --> 00:16:27,500
چیزی که نقطه انجمادش، بالاتر از آبـه
222
00:16:27,500 --> 00:16:31,460
و میرسیم به مادهای که
... روی زمین که از زهره خنکتره
223
00:16:31,460 --> 00:16:33,620
فقط به شکل جامد وجود داره
224
00:16:36,620 --> 00:16:40,540
... یکی از گزینههای اون مواد برفمانند که
225
00:16:40,540 --> 00:16:42,460
... کوهستانهای زهره رو میپوشنن
226
00:16:43,580 --> 00:16:45,780
اینه
227
00:16:45,780 --> 00:16:47,740
این سولفید سربـه
228
00:16:47,740 --> 00:16:52,060
فرضیهمون اینه که سرب و گوگرد
... بخار میشن
229
00:16:52,060 --> 00:16:55,060
چون هوا گرمـه و میرن توی جو
230
00:16:55,060 --> 00:16:58,900
اونجا خنک و متراکم میشه
و میریزن روی کوهستان
231
00:16:58,900 --> 00:17:03,860
و واکنششون باعث شکلگیری
این مادهی نقرهای رنگ درخشان میشه
232
00:17:03,860 --> 00:17:06,340
خب، مطمئن نیستیم
233
00:17:06,340 --> 00:17:09,620
و دلیلش هم اینه که کاوش زهره، خیلی سختـه
234
00:17:09,620 --> 00:17:13,260
اگه بتونیم یه فضاپیما بفرستیم
... روی کوهستانش، عالی میشه
235
00:17:13,260 --> 00:17:16,900
اما از زمانی که فضاپیمای روسی
... در دهه 1980
236
00:17:16,900 --> 00:17:19,340
روی سطح زهره فرود اومد، دیگه چیزی نفرستادیم
237
00:17:19,340 --> 00:17:21,500
که خودِ اون هم خیلی دوام نیاورد
238
00:17:21,500 --> 00:17:23,740
اما تصور کنید این فرضیه درست باشه
239
00:17:23,740 --> 00:17:25,580
عجب منظره زیبایی میشه
240
00:17:28,300 --> 00:17:31,700
... بهجای آب، گفته میشه که روی زهره
241
00:17:31,700 --> 00:17:34,220
سرب و گوگرد تبخیر میشن
242
00:17:39,140 --> 00:17:42,420
وقتی به حالت بخار در میان
با جریان هوا جابهجا میشن
243
00:17:42,420 --> 00:17:44,180
... و از ارتفاعات پایین
244
00:17:48,260 --> 00:17:50,580
به رشتهکوهها میرن
245
00:17:52,420 --> 00:17:56,900
جایی که بهخاطر ارتفاع
... دما انقدری کاهش پیدا میکنه
246
00:18:00,500 --> 00:18:03,420
که به شکل کریستال، از آسمان میبارن
247
00:18:07,340 --> 00:18:12,300
و سطح کوهستانهای زهره رو
با پوشش فلزی درخشان، میپوشونن
248
00:18:17,580 --> 00:18:22,140
و قلههایی برفی در جهانی جهنمی ایجاد میکنن
249
00:18:34,780 --> 00:18:37,900
... با خروج از جو نابودکننده زهره
250
00:18:41,580 --> 00:18:43,500
... به جستوجوی جهانی میریم
251
00:18:43,500 --> 00:18:46,420
که میتونه نقطه مخالف زهره باشه
252
00:18:52,327 --> 00:18:54,066
{\an8}[زمین]
253
00:18:53,020 --> 00:18:55,135
برای رسیدن بهش
از سیاره خودمون عبور میکنیم
254
00:19:06,180 --> 00:19:09,060
همچنین از دو قمر سیبزمینی شکل
255
00:19:10,004 --> 00:19:11,940
[فوبوس]
256
00:19:11,940 --> 00:19:15,260
و به دورترین سیاره سنگی
از خورشید میرسیم
257
00:19:18,011 --> 00:19:22,755
[مریخ]
258
00:19:22,780 --> 00:19:24,980
... ما برای کاوش مریخ، بیشتر از هر جهان دیگهای
259
00:19:24,980 --> 00:19:28,220
در منظومه شمسی، فضاپیما فرستادیم
260
00:19:31,060 --> 00:19:34,980
و بهلطف عکسهایی که این
... ارتش رباتیک فرستادن
261
00:19:36,364 --> 00:19:39,289
[دره نیرگال - کانال رودخونه]
[عمر: 3.4 تا 4 میلیارد سال - مدارگرد مارس اکسپرس]
262
00:19:39,289 --> 00:19:41,100
... میدونیم که در گذشته
263
00:19:42,443 --> 00:19:46,051
{\an8}[دره مارس - کانال پشتیبان]
[عمر: 3.8 میلیارد سال - مدارگرد شناسایی مریخ]
264
00:19:42,700 --> 00:19:46,420
طوفانهایی مانند طوفانهای زمین
سطح مریخ رو شکل دادن
265
00:19:49,560 --> 00:19:53,149
{\an8}[دره جیزرو - دلتا]
[عمر: 3.8 تا 4 میلیارد سال - مدارگرد مارس اکسپرس]
266
00:19:51,300 --> 00:19:53,420
... اما حدود چهار میلیارد سال قبل
267
00:19:53,420 --> 00:19:56,340
مریخ شروع به از دست دادن جوش کرد
268
00:19:56,340 --> 00:19:59,180
و تبدیل به سیارهای شد که
... اصلا انتظار وجود
269
00:19:59,180 --> 00:20:01,180
طوفان رو درش نداشتیم
270
00:20:11,060 --> 00:20:13,820
... جو فعلی مریخ
271
00:20:13,820 --> 00:20:16,300
فقط یک درصد تراکم جو زمین رو داره
272
00:20:19,140 --> 00:20:23,060
و انقدر گردوخاک داره که طلوع خورشید
به رنگ آبی مشاهده میشه
273
00:20:30,500 --> 00:20:35,140
دمای سطح مریخ، بهطور میانگین
60 درجه زیر صفرـه
274
00:20:37,700 --> 00:20:40,020
... مریخ شاید جهانی منجمد باشه
275
00:20:43,620 --> 00:20:45,980
اما فراتر از این حرفهاست
276
00:20:47,740 --> 00:20:51,700
خطوط عجیبی که غالبا
... دهها متر عرض دارن
277
00:20:51,700 --> 00:20:53,620
روی سطحش کشیده شدن
278
00:20:57,397 --> 00:20:59,180
[مدارگرد شناسایی مریخ]
279
00:20:59,180 --> 00:21:03,540
برخلاف رودخونههای خُشک مریخ
اینها قدیمی نیستن
280
00:21:06,700 --> 00:21:09,980
میبینیم که به وجود میان و از بین میرن
281
00:21:11,540 --> 00:21:15,220
... انگار از عمد به وجود میان
282
00:21:15,220 --> 00:21:16,820
و از بین میرن
283
00:21:18,860 --> 00:21:21,940
... چه چیزی روی مریخ خشک و سرد
284
00:21:21,940 --> 00:21:25,620
ممکنه پشت این الگوهای تغییر شکل دهنده عجیب باشه؟
285
00:21:38,860 --> 00:21:41,140
اوه، نگاه کنید
... این
286
00:21:41,140 --> 00:21:45,460
موأب جای شگفتانگیزیـه
ساختمانهای اورانیومی
287
00:21:45,460 --> 00:21:49,140
اینجا معروف به یکی از عجیبترین
مکانها در غرب وحشیـه
288
00:21:49,140 --> 00:21:51,940
و در دهه 1950، اینجا اورانیوم کشف شد
289
00:21:51,940 --> 00:21:55,140
پس همهجا سروصدا کرد
مثل تب طلا بود
290
00:21:55,140 --> 00:21:56,980
اما تب اورانیوم بود
291
00:21:56,980 --> 00:21:59,860
و همه از این استفاده میکنن
292
00:21:59,860 --> 00:22:02,860
آرایشگاه اتمی
293
00:22:02,860 --> 00:22:05,220
قهوه اتمی
294
00:22:05,220 --> 00:22:08,460
قهوه اتمی ... منم میخوام
295
00:22:09,860 --> 00:22:12,900
... سرنخهای حل معمای خطوط مریخی
296
00:22:13,927 --> 00:22:16,537
{\an8}[روحیه - در دهانه گاسو فرود آمد]
[4 ژانویه 2004]
297
00:22:15,500 --> 00:22:18,700
از دو مریخنورد شگفتانگیز به دست اومدن
298
00:22:17,829 --> 00:22:20,856
{\an8}[فرصت ملقب به اوپی - در مریدیانی پلانوم فرود آمد]
[25 ژانویه 2004]
299
00:22:25,660 --> 00:22:28,540
روحیه و فرصت، مریخنوردهای کوچکی بودن
300
00:22:28,540 --> 00:22:32,060
... و برخلاف مریخنوردهای اتمی امروزه
301
00:22:32,060 --> 00:22:34,140
صرفا با نور خورشید کار میکردن
302
00:22:34,140 --> 00:22:37,700
و صفحات خورشیدیشون خیلی کوچک بودن
تقریبا انقدری بودن
303
00:22:37,700 --> 00:22:40,980
اون مریخنوردها جوری طراحی شده بودن
که حدود سه ماه دوام بیارن
304
00:22:40,980 --> 00:22:44,740
چون مریخ یه جهان خُشک و بیابانیـه
305
00:22:44,740 --> 00:22:48,020
و تمام مهندسها فکر میکردن که
... به مرور زمان، صفحات خورشیدیشون
306
00:22:48,020 --> 00:22:51,500
پوشیده از خاک میشه و
برقش قطع میشه
307
00:22:51,500 --> 00:22:54,660
این اتفاق هم افتاد ... اما تا یه مدتی
308
00:22:57,620 --> 00:23:00,340
... بهلطف سطح خاکی مریخ
309
00:23:00,340 --> 00:23:04,260
اولش، تولید برق صفحات خورشیدی
کاهش پیدا کرد
310
00:23:07,740 --> 00:23:10,340
... اما بعدش، ناگهان
311
00:23:10,340 --> 00:23:12,580
برقشون افزایش پیدا کرد
312
00:23:15,580 --> 00:23:19,980
یه چیزی داشت گردوخاک رو از روی
صفحات خورشیدی پاک میکرد
313
00:23:19,980 --> 00:23:23,700
و مریخنوردها رو خیلی بیشتر از
حد انتظار، فعال نگه داشت
314
00:23:26,940 --> 00:23:30,620
زمانی نگذشت که تصاویر، به زمین رسیدن
315
00:23:34,620 --> 00:23:36,740
و سرنخی از اتفاقی که رخ داده بهمون دادن
316
00:23:41,980 --> 00:23:45,700
روی مریخ، مثل روی زمین
... نور خورشید بدون هیچ مانعی
317
00:23:45,700 --> 00:23:48,860
از جو عبور میکنه، به سطح میرسه
و سطح رو گرم میکنه
318
00:23:48,860 --> 00:23:51,780
اما روی مریخ، چون فشار جو خیلی کمتره
319
00:23:51,780 --> 00:23:53,060
و خیلی نازکتره
320
00:23:53,060 --> 00:23:56,140
هرچی به زمین نزدیک میشی
321
00:23:56,140 --> 00:23:57,860
اختلاف دما بیشتر میشه
322
00:23:57,860 --> 00:24:00,420
یعنی ممکنه روی خط استوای
... مریخ ایستاده باشم
323
00:24:00,420 --> 00:24:04,860
و زیر پام، 20 درجه باشه
324
00:24:04,860 --> 00:24:10,540
اما هوای دور سرم، 10 درجه زیر صفر باشه
325
00:24:10,540 --> 00:24:13,700
و این اختلاف دما، اثرات قدرتمندی داره
326
00:24:13,700 --> 00:24:17,580
عواقبی داره، چون میخواد
این اختلاف رو از بین ببره
327
00:24:17,580 --> 00:24:20,980
برای همین، هوایی که با زمین در ارتباطـه
... گرم میشه
328
00:24:20,980 --> 00:24:22,980
و میاد بالا
329
00:24:22,980 --> 00:24:25,300
هوای گرم میاد بالا
330
00:24:25,300 --> 00:24:29,220
تحت شرایط درست، این هوایی
... که داره میاد بالا
331
00:24:29,220 --> 00:24:32,820
منطقه کمفشاری رو ایجاد میکنه
که هوای سرد میتونه واردش بشه
332
00:24:32,820 --> 00:24:37,340
در نتیجه یه سیستمی ایجاد میشه
که هوا میره بالا و میاد پایین
333
00:24:37,340 --> 00:24:41,420
هوا میچرخه و یه ساختار باثبات رو ایجاد میکنه
334
00:24:41,420 --> 00:24:42,860
به اسم شیطان خاکی
335
00:24:42,860 --> 00:24:48,140
این یه مثال زیبا از اختلاف و عدم توازنـه
336
00:24:48,140 --> 00:24:50,980
... که ساختاری موقتی ایجاد میکنن
337
00:24:50,980 --> 00:24:54,380
و توی این مورد، یه طوفان خاکی چرخندهست
338
00:24:59,980 --> 00:25:03,380
این گردبادها که مرتبا توسط
... فضاپیماهای روی سطح مریخ مشاهده شدن
339
00:25:04,499 --> 00:25:06,180
[فرصت]
[ژانویه 2014]
340
00:25:06,180 --> 00:25:09,500
گمان میشه شیطانهای خاکی
... از روی مریخنوردها عبور کردن
341
00:25:09,500 --> 00:25:12,900
و گردوخاک روی صفحات خورشیدی رو
مثل جاروبرقی کشیدن داخلشون
342
00:25:13,968 --> 00:25:16,720
[فرصت]
[مارس 2014]
343
00:25:18,220 --> 00:25:21,620
... که باعث شد روحیه، شش سال کار کنه
344
00:25:21,620 --> 00:25:24,420
و فرصت، توقفناپذیر بشه
345
00:25:27,700 --> 00:25:31,580
اما قدرت پاککنندگی شیطانهای خاکی
فقط روی مریخنوردها اثر نمیذاره
346
00:25:40,980 --> 00:25:44,380
... بهواسطه جو نازک مریخ
347
00:25:44,380 --> 00:25:50,860
این شیطانهای خاکی مریخ میتونن
تا 20 کیلومتر ارتفاع و 1 کیلومتر عرض داشته باشن
348
00:25:55,060 --> 00:25:56,540
... این گردبادهای بزرگ
349
00:25:56,540 --> 00:26:00,700
با حرکتشون، گردوخاک رو از روی
سطح مریخ بلند میکنن
350
00:26:00,700 --> 00:26:03,460
و سطح سنگی تیره زیرشون رو نمایان میکنن
351
00:26:09,940 --> 00:26:12,540
... و ردهایی بزرگ از خودشون بهجا میذارن
352
00:26:12,540 --> 00:26:16,140
که ما از فضا، به وضوح میتونیم ببینیمشون
353
00:26:20,860 --> 00:26:23,660
هیچ مریخیای این خطوط رو ایجاد نمیکنه
354
00:26:23,660 --> 00:26:27,900
مجرم اصلی، طوفانهای مریخی هستن
355
00:26:34,220 --> 00:26:37,340
اما شیطانهای خاکی
صرفا نصف کلید معما هستن
356
00:26:38,540 --> 00:26:40,460
... ممکنه این مسیرها رو ایجاد کرده باشن
357
00:26:43,260 --> 00:26:45,900
اما یه چیز دیگه از بین میبردشون
358
00:26:52,220 --> 00:26:56,340
درست مثل زمین، مریخ هم یک مقدار کجـه
که باعث شکلگیری فصول میشه
359
00:26:57,860 --> 00:27:01,780
تابستان در یک نیمکره
به معنای زمستان در نیمکره دیگره
360
00:27:01,780 --> 00:27:05,540
و یه اختلاف دمایی که میخواد از بین ببردش
361
00:27:10,300 --> 00:27:13,340
اما مریخ، نه اقیانوس داره و نه جو ضخیم
362
00:27:13,340 --> 00:27:16,020
تا به حرکت گرما در سرتاسر سیاره، کمک کنه
363
00:27:19,380 --> 00:27:21,660
... اما یه چیزی داره
364
00:27:23,740 --> 00:27:25,060
گردوخاک
365
00:27:26,940 --> 00:27:28,860
... با تداوم تابستان
366
00:27:28,860 --> 00:27:32,220
مقدار زیادی گردوخاک بهخاطر گرما خورشید
وارد هوا میشه
367
00:27:37,620 --> 00:27:41,540
گردوخاک، نور خورشید رو جذب
و هوای اطرافش رو گرم میکنه
368
00:27:42,820 --> 00:27:45,860
باعث ایجاد نیروی بالا برنده میشه
و گردوخاک بیشتری از روی زمین بلند میشه
369
00:27:49,780 --> 00:27:53,460
... تا اینکه طوفانی شکل میگیره
370
00:27:57,100 --> 00:28:00,460
که رد تمام شیطانهای خاکیای
که توی مسیرش قرار میگیرن رو از بین میبره
371
00:28:09,540 --> 00:28:13,060
و هر چند سال یک بار
... این طوفانها انقدر بزرگ میشن
372
00:28:15,260 --> 00:28:18,220
که کل سیاره رو در برمیگیرن
373
00:28:25,780 --> 00:28:29,740
در سال 2018، طوفانی سهمگین
... سطح مریخ رو برای چندین ماه
374
00:28:29,740 --> 00:28:31,540
... تاریک کرد
375
00:28:35,300 --> 00:28:39,180
و برای صفحات خورشیدی فرصت
این یه فاجعه بود
376
00:28:41,340 --> 00:28:44,340
فرصت بیش از 200 هزار عکس
... از سطح مریخ به زمین فرستاد
377
00:28:44,340 --> 00:28:48,660
و این آخرین عکسشه
378
00:28:48,660 --> 00:28:52,700
این قطعا زیباترین عکس نیست
379
00:28:52,700 --> 00:28:56,220
اما بهنظرم بهشدت حیرتانگیزه
380
00:28:56,220 --> 00:29:00,260
چون این ذرات، ستارههای توی آسمان نیستن
381
00:29:00,260 --> 00:29:02,300
نویز دوربینن
382
00:29:02,300 --> 00:29:05,620
چون وقتی این عکس گرفته شده
هوا بسیار تاریک بوده
383
00:29:05,620 --> 00:29:09,060
و این منطقه تاریک که میبینید
... سطح مریخ نیست
384
00:29:09,060 --> 00:29:14,660
در اصل، هیچیـه
... چون برق فرصت
385
00:29:14,660 --> 00:29:19,180
درست قبل از اینکه این عکس رو
بهطور کامل بفرسته، تموم شده
386
00:29:20,300 --> 00:29:24,260
... پس، بعد از 14 و نیم سال
387
00:29:24,260 --> 00:29:27,740
این آخرین چیزیه که فرصت دیده
388
00:29:27,740 --> 00:29:33,540
و جو مریخ، که مدت زیادی
اون رو زنده نگه داشت، شکستش داد
389
00:29:39,180 --> 00:29:42,420
اما تاریکی، نقش مهمی برای مریخ داره
390
00:29:43,620 --> 00:29:45,980
... وقتی نور کمتری به سطح میرسه
391
00:29:45,980 --> 00:29:49,580
اختلاف دمایی بین دو نیمکره
کاهش پیدا میکنه
392
00:29:53,180 --> 00:29:55,180
... و وقتی طوفان تموم میشه
393
00:29:56,460 --> 00:29:59,140
صفحهای پاک از خودش بهجا میذاره
394
00:30:02,860 --> 00:30:07,180
و سطح رو برای شیطانهای خاکی آماده میکنه
تا دوباره زمین رو گود کنن
395
00:30:09,204 --> 00:30:16,204
396
00:30:19,900 --> 00:30:22,700
با پشتسر گذاشتن مریخ
... و چرخه خاکیش
397
00:30:25,060 --> 00:30:27,540
... به جستوجوی جوی
398
00:30:27,540 --> 00:30:28,900
کاملا متفاوت میریم
399
00:30:32,300 --> 00:30:35,340
... اما اول، باید از کمربند سیارکی عبور کنیم
400
00:30:38,216 --> 00:30:39,100
[سرس]
401
00:30:39,100 --> 00:30:41,940
... که سیارک سرس وجود داره
402
00:30:45,780 --> 00:30:50,380
سه برابر فاصله خورشید از مریخ رو طی میکنیم
403
00:30:50,380 --> 00:30:52,500
و به جهانی از غولها میرسیم
404
00:31:02,740 --> 00:31:05,260
... سیارهای که دو برابر
405
00:31:05,260 --> 00:31:07,140
تمام سیارههای منظومه شمسیـه
406
00:31:08,580 --> 00:31:11,660
اینجا بزرگترین جهان طوفانیـه
407
00:31:12,805 --> 00:31:16,260
[مشتری]
408
00:31:16,260 --> 00:31:18,980
این سیاره که بیشتر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده
409
00:31:18,980 --> 00:31:21,780
مشتری، یک غول گازیـه
410
00:31:26,700 --> 00:31:31,180
که روش، طوفانها میتونن از
خودِ سیاره زمین هم بزرگتر باشن
411
00:31:39,660 --> 00:31:43,140
... از سال 2016، فضاپیمای جونو
412
00:31:43,140 --> 00:31:45,900
مشغول کاوش این سیاره غولپیکر بوده
413
00:31:47,740 --> 00:31:52,140
و متوجه شده که آبوهواش
اصلا آبوهوای آرامی نیست
414
00:31:56,220 --> 00:31:59,820
... طوفانهای مشتری میتونن رعدوبرقهایی
415
00:31:59,820 --> 00:32:03,660
ده برابر قویتر از رعدوبرقهای زمین ایجاد کنن
416
00:32:08,340 --> 00:32:12,060
اکثر این رعدوبرقها زیر
... لایه خارجی ضخیم مشتری
417
00:32:12,060 --> 00:32:13,660
که از جنس ابرهای یخی آمونیاکیـه، قرار دارن
418
00:32:18,740 --> 00:32:21,900
... اما قویترین طوفانها عبور میکنن
419
00:32:25,860 --> 00:32:30,620
و بهمون این اجازه رو میدن
که قشنگ این آتشبازی رو تماشا کنیم
420
00:32:39,740 --> 00:32:43,140
... شیوه شکلگیری رعدوبرق روی زمین
421
00:32:43,140 --> 00:32:45,220
خیلی برامون واضح نیست
422
00:32:45,220 --> 00:32:48,820
کریستالهای یخی باید برن بالا
و تکههای تگرگ بیان پایین
423
00:32:48,820 --> 00:32:53,060
با هم برخورد کنن و در این حین
با هم تبادل الکترون انجام بدن
424
00:32:53,060 --> 00:32:55,100
و بارهای الکتریکی، تجزیه بشن
425
00:32:55,100 --> 00:32:57,420
... بالا و پایین ابر
426
00:32:57,420 --> 00:32:59,740
باردار میشن
427
00:33:01,780 --> 00:33:05,380
خب، مثل این میمونه که روی فرش راه بری
428
00:33:05,380 --> 00:33:08,060
و بعد به دستگیره در دست بزنی
و دچار برقگرفتگی بشی
429
00:33:08,060 --> 00:33:10,180
اما جرقه ابرها، خیلی بزرگتره
430
00:33:10,180 --> 00:33:14,660
چیزی که میدونیم، اینه که
... توی همون منطقه از جو
431
00:33:14,660 --> 00:33:16,180
... برای اینکه رعدوبرق شکل بگیره
432
00:33:16,180 --> 00:33:19,780
باید هر سه حالت آب
وجود داشته باشن
433
00:33:19,780 --> 00:33:21,980
بخار، یخ و مایخ
434
00:33:26,180 --> 00:33:29,940
رعدوبرق بهخاطر چرخه آب
روی سیاره ما خیلی رایجـه
435
00:33:34,540 --> 00:33:37,340
اما مشتری، جهانی کاملا متفاوتـه
436
00:33:37,340 --> 00:33:39,220
پنج برابر دورتر از خورشیده
437
00:33:43,740 --> 00:33:46,500
... بهلطف جونو، میدونیم که جوش
438
00:33:46,500 --> 00:33:49,740
رد آب داره
439
00:33:49,740 --> 00:33:52,620
حدود یکچهارمِ یک درصد
440
00:33:56,820 --> 00:34:00,620
اما ممکنه این آب
عامل رعدوبرقهای مشتری باشه؟
441
00:34:03,580 --> 00:34:05,980
همهمون توی مدرسه، چرخه آب رو یاد گرفتیم
442
00:34:05,980 --> 00:34:10,100
خورشید، آب رو گرم میکنه
تبخیر میشه، تبدیل به بخار آب میشه
443
00:34:10,100 --> 00:34:12,940
... میره توی جو، خنک میشه
444
00:34:12,940 --> 00:34:15,340
متراکم و به شکل ابر میشه
445
00:34:15,340 --> 00:34:19,020
و به شکل باران، روی زمین میباره
446
00:34:19,020 --> 00:34:21,300
... چرخه آب یه نکتهای داره
447
00:34:21,300 --> 00:34:23,020
که بهشدت مهمـه
448
00:34:23,020 --> 00:34:27,140
چون یه سازوکار انتقال انرژی بسیار کارآمدـه
449
00:34:28,500 --> 00:34:31,340
اگه یهخرده آب از رودخونه بردارم
450
00:34:31,340 --> 00:34:34,260
... و بریزم توی این ظرف داغ
451
00:34:38,140 --> 00:34:41,460
آب به جوش میاد، تبدیل به بخار میشه
452
00:34:41,460 --> 00:34:44,140
و میره توی جو
453
00:34:44,140 --> 00:34:47,540
بیاید عمیقتر به اتفاقی که افتاد نگاه کنیم
454
00:34:47,540 --> 00:34:53,180
مولکولهای آب، در حالت مایع
بههم پیوند خوردن
455
00:34:53,180 --> 00:34:57,900
باید انرژی رو بهصورت شعله
بهشون وارد کنم تا پیوند رو از بین ببرم
456
00:34:57,900 --> 00:35:00,540
و مایع رو تبدیل به بخار کنم
457
00:35:00,540 --> 00:35:03,500
برعکسش هم باید درست باشه
458
00:35:03,500 --> 00:35:06,860
بخار، دوباره تبدیل به مایع میشه
459
00:35:06,860 --> 00:35:10,900
پیوند دوباره شکل میگیره
و این انرژی، آزاد میشه
460
00:35:10,900 --> 00:35:15,460
و برای همینه که بخار، دست رو میسوزونه
461
00:35:15,460 --> 00:35:18,340
اتفاقی که میافته اینه که بخار آب
به دستم، که خنکتره، برخورد میکنه
462
00:35:18,340 --> 00:35:22,060
تبدیل به مایع میشه و
... با شکلگیری مجدد پیوندها
463
00:35:22,060 --> 00:35:25,540
مقدار زیادی انرژی آزاد میشه
464
00:35:30,460 --> 00:35:32,620
چرخه آب، مثل یه باتری عمل میکنه
465
00:35:35,820 --> 00:35:38,020
... روی زمین، وقتی آب تبخیر میشه
466
00:35:38,020 --> 00:35:40,860
انرژی خورشید رو جذب و ذخیره میکنه
467
00:35:45,860 --> 00:35:48,620
... تا اینکه وقتی تبدیل به ابر میشه
468
00:35:48,620 --> 00:35:50,500
توی جو آزادش میکنه
469
00:35:54,180 --> 00:35:57,780
توی یه ابر معمولی
... انرژی وقتی آزاد میشه
470
00:35:57,780 --> 00:35:59,780
که بخار تبدیل به مایع بشه
471
00:35:59,780 --> 00:36:02,220
معادل چند صد تُن تیانتیـه
472
00:36:02,220 --> 00:36:04,020
توی یه ابری مثل اون
473
00:36:04,020 --> 00:36:06,740
... حالا اگه یه طوفان بزرگ رو در نظر بگیرید
474
00:36:06,740 --> 00:36:09,900
و توی مدت طول عمرش
... انرژیای که آزاد میکنه
475
00:36:09,900 --> 00:36:12,180
مثل چند هزار بمب اتم میمونه
476
00:36:18,820 --> 00:36:22,780
... با ورود انرژی خورشید به درون جو
477
00:36:22,780 --> 00:36:26,220
چرخه آب، انرژی طوفانهای الکتریکی
زمین رو تامین میکنه
478
00:36:28,860 --> 00:36:31,620
اما این موضوع نمیتونه روی
مشتری هم صدق کنه
479
00:36:33,940 --> 00:36:36,740
این سیاره، فقط چهار درصد
... نور خورشیدی که ما
480
00:36:36,740 --> 00:36:38,140
روی زمین دریافت میکنیم رو دریافت میکنه
481
00:36:40,580 --> 00:36:44,220
و سطحی که میبینیم
... این ابرهای یخی آمونیاکی
482
00:36:44,220 --> 00:36:46,340
دمای 100 درجه زیر صفر دارن
483
00:36:50,740 --> 00:36:54,740
اما با مشاهده این سیاره
... با دوربین مادون قرمز
484
00:36:54,740 --> 00:36:57,180
میفهمیم که چه خبره
485
00:36:58,980 --> 00:37:01,100
... مشتری تقریبا دو برابر انرژیای که
486
00:37:02,740 --> 00:37:05,420
از خورشید دریافت میکنه رو بازتاب میکنه
487
00:37:07,700 --> 00:37:10,260
مشتری عملا یه توپ گازی غولپیکره
488
00:37:10,260 --> 00:37:13,380
و واقعا هیچ جایی نداره که
... بخوای روش فرود بیای
489
00:37:13,380 --> 00:37:16,700
و جو تموم بشه
صرفا فشار افزایش پیدا میکنه
490
00:37:16,700 --> 00:37:19,540
و درنهایت، گازها تبدیل به مایع میشن
491
00:37:19,540 --> 00:37:23,900
و هستهاش، فلزهای جامد عجیبی هستن
492
00:37:23,900 --> 00:37:28,260
مشتری داره بهخاطر جاذبه خودش، جمع میشه
493
00:37:28,260 --> 00:37:31,900
از زمان شکلگیریش، یعنی 4.5 میلیارد سال قبل
داره این کار رو انجام میده
494
00:37:31,900 --> 00:37:37,020
و حتی الان هم، سالی یک میلیمتر کوچکتر میشه
495
00:37:37,020 --> 00:37:40,460
اما همین اتفاق، مقدار زیادی
از این رو آزاد میکنه
496
00:37:45,060 --> 00:37:47,420
انرژی پتانسیل گرانشی
497
00:37:47,420 --> 00:37:50,220
همین آزادسازی انرژی، دمای مشتری رو بالا میبره
498
00:37:50,220 --> 00:37:53,820
دمای هستهاش، 24 هزار درجهست
499
00:37:53,820 --> 00:37:55,940
اختلاف دمایی بسیار زیادیـه
500
00:37:55,940 --> 00:37:59,700
و همین، انرژی طوفانهای
مشتری رو تامین میکنه
501
00:38:04,540 --> 00:38:08,540
این گرمای درونی باعث میشه آب
روی مشتری، طوفان به وجود بیاره
502
00:38:08,540 --> 00:38:10,500
درست مثل زمین
503
00:38:15,780 --> 00:38:18,580
و برای همینه که مشتری
انقدر رعدوبرق داره
504
00:38:23,620 --> 00:38:26,420
آب به شکل بخار، بالا میره
505
00:38:26,420 --> 00:38:29,220
انرژی گرمایی اعماق سیاره رو
با خودش حمل میکنه
506
00:38:33,740 --> 00:38:37,420
تا موقعی که به جایی در زیر
ابرهای یخی آمونیاکی میرسه
507
00:38:40,900 --> 00:38:43,940
... اونجا هوا انقدر خنک هست که متراکم
508
00:38:43,940 --> 00:38:46,620
و تبدیل به ریزقطرات آب و
کریستالهای یخی بشه
509
00:38:51,180 --> 00:38:54,460
... انرژی آزادشده از این آب متراکمشده
510
00:38:54,460 --> 00:38:57,140
انرژی طوفانهای سهمگین رو تامین میکنه
511
00:39:09,500 --> 00:39:12,420
... در بعضی نقاط، انقدر انرژی آزاد میشه
512
00:39:15,540 --> 00:39:19,660
که کریستالهای یخی به سمت بالا
یعنی ابرهای یخی آمونیاکی کشیده میشن
513
00:39:25,740 --> 00:39:28,660
اینجا، آمونیاک نقش ضدیخ رو بازی میکنه
514
00:39:33,980 --> 00:39:38,980
و باعث ایجاد ابرهای طوفانی
با ارتفاع 60 کیلومتر میشه
515
00:39:40,580 --> 00:39:44,380
با اینکه دما، 100 درجه زیر صفرـه
516
00:39:51,220 --> 00:39:54,620
مشتری خیلی با زمین فرق میکنه
517
00:39:54,620 --> 00:39:58,100
یه غول گازیـه
دما و فشار طاقتفرسا داره
518
00:39:58,100 --> 00:40:00,220
ترکیبات شیمیایی متفاوتی هم داره
519
00:40:00,220 --> 00:40:03,300
اما چرخه آب داره
520
00:40:03,300 --> 00:40:06,860
یه منطقهای توی جوش هست
... که دما و فشار
521
00:40:06,860 --> 00:40:11,020
درست به حدی هستن که
آب به هر سه حالت وجود داشته باشه
522
00:40:11,020 --> 00:40:14,700
... و همین منطقه، نقش اصلی رو
523
00:40:14,700 --> 00:40:18,420
... توی فرار انرژی از اعماق سیاره
524
00:40:18,420 --> 00:40:21,580
و ورود به جو رو بازی میکنه
که باعث سیستمهای طوفانیای که میبینیم میشه
525
00:40:21,580 --> 00:40:26,220
و درنهایت، باعث میشه انرژی
... از درون سیاره
526
00:40:26,220 --> 00:40:27,940
به فضا، جریان پیدا کنه
527
00:40:42,580 --> 00:40:44,420
... با خروج از مشتری
528
00:40:45,700 --> 00:40:49,300
700 میلیون کیلومتر فضای خالی رو طی میکنیم
529
00:40:54,340 --> 00:40:58,060
تا به یک غول گازی دیگه
در منظومه شمسی میرسیم
530
00:41:02,757 --> 00:41:06,321
[زحل]
531
00:41:07,980 --> 00:41:11,620
زحل، بیشترین قمر رو داره
532
00:41:11,620 --> 00:41:15,420
... حداقل 146 قمر داره
533
00:41:16,780 --> 00:41:18,380
که ما میشناسیمشون
534
00:41:21,180 --> 00:41:23,980
اما یکیشون خیلی خاصـه
535
00:41:26,900 --> 00:41:31,180
جرمش بیش از 20 برابر
مجموع جرم تمام قمرهاست
536
00:41:35,740 --> 00:41:39,780
تنها قمر منظومه شمسی
که جوی ضخیم داره
537
00:41:42,050 --> 00:41:46,123
[تیتان]
538
00:41:47,900 --> 00:41:51,580
... اما چیزی که تیتان رو خاص میکنه
539
00:41:51,580 --> 00:41:55,180
اینه که بهجز زمین
... فقط اینجا رو میشناسیم
540
00:41:57,140 --> 00:41:59,460
که همچین منظرهای داره
541
00:42:06,780 --> 00:42:09,900
... بهلطف جو نیتروژنی ضخیم تیتان
542
00:42:09,900 --> 00:42:13,580
... و دمای -180 درجه
543
00:42:15,260 --> 00:42:19,260
متان که بهطور طبیعی روی زمین
... به شکل گازـه
544
00:42:19,260 --> 00:42:21,020
میتونه به شکل مایع وجود داشته باشه
545
00:42:26,820 --> 00:42:30,940
توی آسمان، ابرهایی رو تشکیل میده
که باران میبارن
546
00:42:30,940 --> 00:42:33,100
و دریاچههای پهناوری رو پُر میکنن
547
00:42:36,540 --> 00:42:40,700
اما همچین دریاچههایی، همهجای
تیتان پیدا نمیشن
548
00:42:40,700 --> 00:42:43,580
فقط توی قطبها قرار دارن
549
00:42:50,460 --> 00:42:54,300
با دور شدن از قطبها
با جهانی کاملا متفاوت روبهرو میشیم
550
00:42:58,140 --> 00:42:59,700
... دشتهای پهناور
551
00:43:01,140 --> 00:43:03,300
... تپههای شنی
552
00:43:05,460 --> 00:43:07,260
اینجا بیابان تیتانـه
553
00:43:13,020 --> 00:43:14,900
... اما وقتی پایینتر میریم
554
00:43:16,580 --> 00:43:19,300
منظرهای آشنا میبینیم
555
00:43:29,420 --> 00:43:31,420
دلیل اینکه اینهمه اطلاعات
... در مورد تیتان داریم
556
00:43:31,420 --> 00:43:36,300
بهخاطر فضاپیمای کاسینیـه
557
00:43:36,300 --> 00:43:38,740
در سال 2004 به منظومه زحل رسید
558
00:43:38,740 --> 00:43:42,740
و بیش از یک دهه، مشغول کاوش
اون سیاره و قمرهاش بود
559
00:43:42,740 --> 00:43:45,980
نهتنها فهمیده که تیتان
... یک جهان بیابانیـه
560
00:43:45,980 --> 00:43:49,820
که دریاچههای متانی در قطبهاش داره
... بلکه
561
00:43:53,740 --> 00:43:58,860
همچین ویژگیهایی رو دید
که در بیابانهاش امتداد دارن
562
00:43:58,860 --> 00:44:02,860
و این ... یکی از اوناست
563
00:44:12,380 --> 00:44:16,660
مناطق بیابانی تیتان، با سطحهای
رودخونهای خُشک، تقاطع دارن
564
00:44:18,660 --> 00:44:24,180
بعضیهاشون سه هزار کیلومتر
از دریاچههای متانی تیتان در قطب، فاصله دارن
565
00:44:27,060 --> 00:44:29,140
پس با یک معما طرف هستیم
566
00:44:30,740 --> 00:44:33,140
چه چیزی این رودخونهها رو به وجود میاره؟
567
00:44:36,340 --> 00:44:41,260
جنوب غربی ایالات متحده
مملو از همچین درههاییـه
568
00:44:41,260 --> 00:44:44,180
... و خیلی شبیه درههایی هستن که کاسینی
569
00:44:44,180 --> 00:44:46,020
روی سطح تیتان مشاهده کرده
570
00:44:46,020 --> 00:44:49,020
درههای اینجا، بهخاطر سیل به وجود اومدن
571
00:44:49,020 --> 00:44:51,820
توی ماههای تابستانی
... طوفانهای موسمی آمریکای شمالی
572
00:44:51,820 --> 00:44:53,700
توی این زمین حرکت میکنن
573
00:44:53,700 --> 00:44:57,260
مقدار زیادی رطوبت که از
... خلیج کالیفرنیا اومده
574
00:44:57,260 --> 00:45:02,460
... باعث بارش باران توی این بیابان میشه
575
00:45:02,460 --> 00:45:05,580
و با جریان پیدا کردنش
این درهها رو ایجاد میکنه
576
00:45:11,060 --> 00:45:14,540
اگه رودخونههای خُشک زمین
... منشاء فصل دارن
577
00:45:14,540 --> 00:45:17,340
آیا ممکنه قضیه در مورد
تیتان هم صدق کنه؟
578
00:45:23,740 --> 00:45:27,780
زحل هم درست مثل زمین
یهخرده انحراف داره
579
00:45:27,780 --> 00:45:31,420
یعنی زحل هم مثل زمین، فصل داره
580
00:45:31,420 --> 00:45:34,700
اما یک سال زحل، معادل 29 سال زمینیـه
581
00:45:34,700 --> 00:45:39,300
یعنی هر فصل، حدود هفت سال طول میکشه
582
00:45:39,300 --> 00:45:45,300
تیتان هم بهاندازه زحل، انحراف داره
583
00:45:45,300 --> 00:45:48,220
... الان توی نیمکره جنوبی تیتان، تابستانـه
584
00:45:48,220 --> 00:45:51,100
نیمکره جنوبی به سمت خورشیدـه
585
00:45:51,100 --> 00:45:53,300
و با اینکه چند میلیارد کیلومتر فاصله داره
586
00:45:53,300 --> 00:45:55,940
خیلی شاهد افت انرژی توی
نیمکره جنوبی نیستیم
587
00:45:55,940 --> 00:45:58,940
... انقدری انرژی هست که توی اون هفت سال
588
00:45:58,940 --> 00:46:02,220
متان از دریاچهها تبخیر بشه
589
00:46:02,220 --> 00:46:03,860
و بره توی جو
590
00:46:05,023 --> 00:46:07,700
[اکتبر 2004]
591
00:46:07,700 --> 00:46:09,660
کاسینی شاهد این اتفاق بود
592
00:46:11,300 --> 00:46:15,300
موقع تابستان نیمکره جنوبی
... از کنار تیتان عبور کرد
593
00:46:15,309 --> 00:46:17,398
{\an8}[ژوئن 2005]
594
00:46:15,300 --> 00:46:18,940
و وجود ابرهای متانی برفراز
قطب جنوبی رو مشاهده کرد
595
00:46:22,300 --> 00:46:25,580
... تجمع متان توی جو متان باعث
596
00:46:25,580 --> 00:46:27,380
آزادسازی مقدار زیادی انرژی میشه
597
00:46:27,380 --> 00:46:31,660
درست مثل تجمع آب توی جوِ خودمون
که باعث آزادسازی انرژی میشه
598
00:46:31,660 --> 00:46:34,820
و این آزادسازی انرژی
گام اول شکلگیری طوفانـه
599
00:46:37,980 --> 00:46:41,220
اما ابرها توی قطب جنوبی نموندن
600
00:46:41,220 --> 00:46:45,500
کاسینی، این عکس رو سال 2010 از تیتان گرفت
601
00:46:45,500 --> 00:46:47,300
و بهنظر شگفتانگیزه
602
00:46:47,300 --> 00:46:51,780
چون این یه طوفان، دور خط استوای تیتانـه
603
00:46:51,780 --> 00:46:54,100
... ارزشش رو داره که بشینی و فکر کنی
604
00:46:54,100 --> 00:46:55,620
ببینی این چیه
605
00:46:55,620 --> 00:46:59,020
... عکسی از یه طوفان توی جو
606
00:46:59,020 --> 00:47:01,700
قمریـه که دور زحل میچرخه
607
00:47:05,060 --> 00:47:08,620
در بیابانهای تیتان
پاییز، هوا رو تغییر میده
608
00:47:11,220 --> 00:47:15,500
طوفانهایی مثل طوفانی که کاسینی دید
از قطب میرسن
609
00:47:20,180 --> 00:47:22,820
جریانی از باران متانی ایجاد میکنن
610
00:47:25,260 --> 00:47:30,460
اما چون جاذبه روی تیتان
حتی از ماهِ خودمون هم کمتره
611
00:47:30,460 --> 00:47:34,300
قطرات باران، با سرعت یکششم زمین
به روی سطح میبارن
612
00:47:39,540 --> 00:47:44,220
طوفانی با سرعت آهسته
... اما بهقدری قدرتمنده
613
00:47:44,220 --> 00:47:47,780
که گفته میشه روزی 30 سانتیمتر
باران متان میباره
614
00:47:52,860 --> 00:47:54,860
... باعث ایجاد سیل میشن
615
00:47:56,820 --> 00:48:01,420
و در عرض هزار سال، درههایی رو
توی بیابان ایجاد میکنن
616
00:48:06,020 --> 00:48:09,380
و بعد به دشتهای سیلابی پهناور میریزن
617
00:48:22,260 --> 00:48:27,500
کاسینی این عکسها رو گرفت
618
00:48:27,500 --> 00:48:30,020
این یکی از عکسهای سطح تیتانـه
619
00:48:30,020 --> 00:48:36,020
و گفته میشه این مناطق تاریک
متان مایع هستن
620
00:48:36,020 --> 00:48:38,020
سیل متان مایع
621
00:48:38,020 --> 00:48:43,060
چند سانتیمتر عمق دارن
... اما مساحت این سیل
622
00:48:43,060 --> 00:48:47,180
چیزی بهاندازه مجموع مساحت یوتا و آریزوناست
623
00:48:47,180 --> 00:48:50,660
... و درست چند ماه بعد
624
00:48:50,660 --> 00:48:54,100
این عکس از همون منطقه تیتان گرفته شده
625
00:48:54,100 --> 00:48:57,340
میبینید که سیل از بین رفته
626
00:48:57,340 --> 00:49:01,500
تمام متان بخار شده و دوباره رفته توی جو
627
00:49:01,500 --> 00:49:03,980
در عرض چند ماه
628
00:49:03,980 --> 00:49:06,380
و طوفان تموم شده
629
00:49:13,900 --> 00:49:18,300
در سال 2022، پنج سال بعد از پایان ماموریت کاسینی
630
00:49:20,100 --> 00:49:23,780
تلسکوپ فضایی جیمز وب
... اشعه مادون قرمزش رو به
631
00:49:23,780 --> 00:49:25,820
دورترین قمر زحل تاباند
632
00:49:28,700 --> 00:49:33,260
اون زمان، اواخر تابستان
در نیمکره شمالی تیتان بود
633
00:49:33,260 --> 00:49:36,380
و تلسکوپ یه چیز حیرتانگیز رو مشاهده کرد
634
00:49:39,540 --> 00:49:42,180
ابرهای بزرگ برفراز قطب شمالی
635
00:49:41,856 --> 00:49:46,415
{\an8}[طوفان]
636
00:49:42,180 --> 00:49:45,380
طوفانها، به مقصدشون رسیده بودن
637
00:49:49,460 --> 00:49:52,460
... اکنون باور بر اینه که طوفانهای تیتان
638
00:49:52,460 --> 00:49:54,780
... در سفری 29 ساله
639
00:49:56,620 --> 00:49:59,380
از یک قطب به قطب دیگه
میرن و برمیگردن
640
00:50:03,820 --> 00:50:08,660
با حرکتشون، سیلهای متانی ایجاد میکنن
... که در طول هزاران سال
641
00:50:08,660 --> 00:50:11,300
درههایی رو در بیبانهای تیتان ایجاد میکنن
642
00:50:14,300 --> 00:50:20,020
رودخونههایی فصل روی قمری
که 1.2 میلیارد کیلومتر با زمین فاصله داره
643
00:50:25,780 --> 00:50:28,500
تیتان واقعا جهان حیرتانگیزیـه
644
00:50:28,500 --> 00:50:31,100
با اینکه همیشه شفقـه
645
00:50:31,100 --> 00:50:35,020
و انتظار داریم که سرد و یخزده باشه
646
00:50:35,020 --> 00:50:37,500
اما بهشدت جو پویایی داره
647
00:50:37,500 --> 00:50:42,140
طوفان و جریانهای موسمی فصلی داره
که توی سطح جریان دارن
648
00:50:42,140 --> 00:50:46,220
و شبیه جریانهای موسمی یوتا و آریزوناست
649
00:50:46,220 --> 00:50:48,980
... دلیلش اینه که بهخاطر دما
650
00:50:48,980 --> 00:50:52,620
آب، انرژی رو توی جو جابهجا نمیکنه
651
00:50:52,620 --> 00:50:55,540
همه کارها رو یه ماده دیگه انجام میده
652
00:50:55,540 --> 00:50:58,580
متانـه که نقش اصلی رو داره
653
00:51:04,260 --> 00:51:08,660
این، داستان جهانهای طوفانی
منظومه شمسی ما بود
654
00:51:12,180 --> 00:51:16,300
ساختارهای زیبا و پیچیدهای که
بهشون میگیم آبوهوا
655
00:51:16,300 --> 00:51:20,220
از جوی به وجود میان که
همگی سعی بر انجام یک کار دارن
656
00:51:24,900 --> 00:51:28,540
انتقال انرژی برای ایجاد توازن
بین گرما و سرما
657
00:51:34,180 --> 00:51:37,420
... اما چیزی که باعث تفاوت این جهانها میشه
658
00:51:42,300 --> 00:51:45,420
... مادهایه که نقش اصلی رو
659
00:51:45,420 --> 00:51:47,180
توی انتقال انرژی بهعهده داره
660
00:51:55,700 --> 00:51:58,620
... شیمی، چیزیه که بین گرمای ستارهها
661
00:51:58,620 --> 00:52:00,540
و سرمای فضا رخ میده
662
00:52:00,540 --> 00:52:04,060
و روی سطح سیارهها و قمرها هم نقش داره
663
00:52:04,060 --> 00:52:06,940
محل اجراش، جوـه
664
00:52:06,940 --> 00:52:09,860
طوفانها سطح جهانها رو شکل میدن
665
00:52:09,860 --> 00:52:13,580
روی زهره، کوهستانها ممکنه
با فلز پوشیده شده باشن
666
00:52:13,580 --> 00:52:17,860
و روی قمر زحل، یعنی تیتان
ممکنه باران متانی بباره
667
00:52:17,860 --> 00:52:22,580
اینجا روی زمین، جو باعث
شکلگیری حیات شده
668
00:52:22,580 --> 00:52:25,660
اما منظومه شمسی ما
... یکی از چند میلیارد
669
00:52:25,660 --> 00:52:29,060
منظومه شمسیای که فقط
توی کهکشان راه شیری وجود داره
670
00:52:29,060 --> 00:52:34,780
پس تصور کنید این واکنشهای شیمیایی
... چه طبیعتهای حیرتانگیزی رو
671
00:52:34,780 --> 00:52:36,540
ممکنه اونجاها خلق کرده باشن
672
00:52:52,741 --> 00:52:54,711
[منظومه شمسی]
[مرزهای جدید]
673
00:52:57,340 --> 00:53:00,660
بخش مسیریابی تایید کرد که
چترنجات باز شده
674
00:53:02,540 --> 00:53:04,340
مانور تراکم آغاز شده
675
00:53:04,340 --> 00:53:06,180
حدود 20 متری سطح
676
00:53:08,727 --> 00:53:11,795
[سوجورنر]
[در سال 1997 فرود آمد]
677
00:53:11,820 --> 00:53:16,180
برای چندین دهه، ناسا از مریخنوردها
برای کاوش سطح مریخ استفاده کرده
678
00:53:13,143 --> 00:53:14,842
{\an8}[روحیه]
[در سال 2004 فرود آمد]
679
00:53:18,383 --> 00:53:19,620
[فرصت]
[در سال 2004 فرود آمد]
680
00:53:19,620 --> 00:53:21,860
... اما چون مریخ، یک جهان طوفانیـه
681
00:53:21,941 --> 00:53:24,060
[کنجکاوی]
[در سال 2012 فرود آمد]
682
00:53:24,060 --> 00:53:25,900
... جهانی که جو داره
683
00:53:26,613 --> 00:53:28,220
[استقامت]
[در سال 2020 فرود آمد]
684
00:53:28,220 --> 00:53:29,780
یک راه دیگه هم وجود داره
685
00:53:32,860 --> 00:53:35,260
نبوغ، یه هلیکوپتره
686
00:53:35,260 --> 00:53:40,020
اولین فضاپیماییـه که ساختیم
تا به یه جهان دیگه پرواز کنه
687
00:53:42,340 --> 00:53:45,860
... در سال 2021، بعد از رفتن به مریخ
688
00:53:45,860 --> 00:53:48,700
... با آخرین مریخنورد ناسا، یعنی استقامت
689
00:53:50,820 --> 00:53:53,340
نبوغ، تاریخساز شد
690
00:53:54,962 --> 00:53:57,723
[دوربین مستکم-زدِ استقامت]
691
00:53:57,980 --> 00:54:02,460
پرهها میچرخه، بلند شد، داره ارتفاع میگیره
692
00:54:02,460 --> 00:54:06,900
اطلاعات ارتفاع تایید میکنه
... که نبوغ موفق به اجرای
693
00:54:06,900 --> 00:54:09,980
!اولین پرواز یک شیء پرنده در سیارهای دیگر شده
694
00:54:11,940 --> 00:54:15,940
!پرواز اول نبوغ، خیلی باحال بود
695
00:54:15,940 --> 00:54:19,420
یکی از اون لحظاتی بود که آدم میگه
"خدای من، کار کرد"
696
00:54:19,420 --> 00:54:21,140
همینطوری آزمایش میکنید
697
00:54:21,140 --> 00:54:23,220
تمام تلاشتون رو میکنید
که یه چیزی رو طراحی کنید
698
00:54:23,220 --> 00:54:26,220
اما وقتی میبینید روی
... سطح مریخ کار میکنه
699
00:54:26,220 --> 00:54:28,300
... بهش میگیم لحظه برادران رایت
700
00:54:28,300 --> 00:54:29,700
اما برای یه سیاره دیگه
701
00:54:30,377 --> 00:54:33,493
[ناوکمِ نبوغ]
702
00:54:37,900 --> 00:54:42,300
این هلیکوپتر توی آزمایشگاه
پیشرانش جت ناسا طراحی شد
703
00:54:42,300 --> 00:54:46,500
وسیله نقلیهای آزمایشی که
ثابت کنه پرواز در خارج از زمین، ممکنـه
704
00:54:49,220 --> 00:54:53,140
اما چالش اصلی برای مهندسها، جو مریخ بود
705
00:54:54,740 --> 00:54:58,540
مریخ خیلی جو خاصی نداره
706
00:54:58,540 --> 00:55:01,740
مثل زمین نیست
خیلی نازکتره
707
00:55:01,740 --> 00:55:04,100
... صرفا چندتا مولکولـه که گهگداری
708
00:55:04,100 --> 00:55:09,540
بههم میخورن
... خیلی چیزی نیست که بهش فشار بیاری
709
00:55:09,540 --> 00:55:11,460
و بتونی نیروی بالابرنده به دست بیاری
710
00:55:11,460 --> 00:55:15,500
پس باید یه هلیکوپتر بسیار سبک داشته باشی
711
00:55:15,500 --> 00:55:20,020
و باید پرههایی داشته باشی
که خیلی خیلی سریع بچرخن
712
00:55:21,504 --> 00:55:22,380
[دوربین رنگی نبوغ]
713
00:55:22,380 --> 00:55:26,220
نبوغ که فقط برای انجام
... پنج پرواز آزمایشی کوتاه طراحی شده بود
714
00:55:26,220 --> 00:55:29,020
اما فراتر از انتظارات عمل کرد
715
00:55:30,340 --> 00:55:31,620
نور خوبه
716
00:55:31,620 --> 00:55:33,900
درست در مجاورت جایی هستیم
که میخواستیم باشیم
717
00:55:35,420 --> 00:55:38,260
... ماموریتش بالاخره زمانی تموم شد
718
00:55:38,260 --> 00:55:42,140
که پرههاش در پرواز 72اُم
دچار آسیب شدن
719
00:55:43,900 --> 00:55:46,620
... اما در طول سه سال فعالیتش روی مریخ
720
00:55:46,620 --> 00:55:49,180
... این هلیکوپتر پیشگام راهی جدید
721
00:55:49,180 --> 00:55:52,100
برای کاوش جهانهای طوفانی
منظومه شمسیمون بود
722
00:55:53,420 --> 00:55:55,860
هلیکوپترهایی مثل نبوغ
... بُعد جدیدی از کاوش
723
00:55:55,860 --> 00:55:58,660
روی سیارههای دیگه رو به وجود میارن
724
00:55:59,860 --> 00:56:02,500
و واقعا یه بُعد جدید
725
00:56:02,500 --> 00:56:04,820
خیلی مساحت بیشتری رو میشه پوشش داد
726
00:56:04,820 --> 00:56:07,660
بهجای اینکه روزی چند متر جلو بری
727
00:56:07,660 --> 00:56:09,340
میتونی چند کیلومتر طی کنی
728
00:56:10,540 --> 00:56:13,940
همچنین میشه دید از بالای
یک سیاره رو داشت
729
00:56:13,940 --> 00:56:16,780
که خیلی فرق میکنه
730
00:56:16,780 --> 00:56:20,620
مریخنوردی که روی سطح باشه
باید از سنگ و تپه بره بالا
731
00:56:20,620 --> 00:56:22,740
... اما با هلیکوپتری مثل نبوغ
732
00:56:22,740 --> 00:56:24,700
راحت میتونی از بالاش پرواز کنی
به همین راحتی
733
00:56:27,140 --> 00:56:30,020
... برای همینه که ماموریت آینده ناسا به تیتان
734
00:56:30,020 --> 00:56:31,820
قراره با هلیکوپتر باشه
735
00:56:34,900 --> 00:56:37,700
تیتان جای حیرتانگیزی
برای کاوش با پرندهست
736
00:56:39,240 --> 00:56:41,392
{\an8}[آسیابک]
[برای سال 2028 برنامهریزی شده]
737
00:56:39,220 --> 00:56:42,020
کوچکتره، برای همین
جاذبهاش کمتر از مریخـه
738
00:56:43,500 --> 00:56:45,980
اما جو ضخیمتری هم داره
739
00:56:47,340 --> 00:56:50,020
... اگه ما روی سطح تیتان بودیم
740
00:56:50,020 --> 00:56:54,220
... و چندتا بال و یه ماسک اکسیژن داشتیم
741
00:56:54,220 --> 00:56:57,660
میتونستیم بهاندازه کافی
نیروی بالابرنده برای پرواز ایجاد کنیم
742
00:56:58,900 --> 00:57:01,020
پس میشه یه چیز خیلی سنگینتر ساخت
743
00:57:01,020 --> 00:57:04,860
که وسایل علمی پیچیدهتر و کاملتر داره
744
00:57:04,860 --> 00:57:09,980
آسیابک توی یه پرواز 20، 30 دقیقهای
میتونه چند کیلومتر رو طی کنه
745
00:57:09,980 --> 00:57:12,300
این رو با مریخنوردها مقایسه کنید
746
00:57:12,300 --> 00:57:15,020
که توی چند روز، کلا صد متر حرکت میکنن
747
00:57:17,180 --> 00:57:20,340
این، به تیم آسیابک این اجازه رو میده
... که با یک فضاپیما
748
00:57:20,340 --> 00:57:22,180
مناطق زیادی رو مشاهده کنن
749
00:57:25,260 --> 00:57:27,660
... ماموریت اصلی آسیابک
750
00:57:27,660 --> 00:57:31,500
اینه که بهمون درکی از
فرآیندهای شیمیایی تیتان بده
751
00:57:32,860 --> 00:57:36,140
سطح تیتان از چی ساخته شده؟
752
00:57:36,140 --> 00:57:40,500
... این سوال، اثر زیادی روی درکمون
753
00:57:40,500 --> 00:57:44,260
از پیچیدگی فرآیندهای شیمیایی داره
754
00:57:44,260 --> 00:57:47,820
... که یعنی، روی درکمون از شیوه
755
00:57:47,820 --> 00:57:51,300
شکلگیری حیات در نقاط دیگه جهان
تاثیر بهسزایی داره
756
00:57:51,300 --> 00:57:54,420
و بهنظرم خیلی باحال خواهد بود
757
00:57:54,420 --> 00:57:57,060
اصلا نمیتونم تصور کنم
... آسیابک قراره چه چیزهایی ببینه
758
00:57:57,060 --> 00:57:58,420
و ما قراره متوجه چه چیزهایی بشیم
759
00:57:58,420 --> 00:57:59,940
بیصبرانه منتظر این ماموریتم
760
00:58:06,607 --> 00:58:09,424
{\an8}[... آنچه در قسمت بعد خواهید دید]
761
00:58:05,820 --> 00:58:07,467
... در قسمت بعد
762
00:58:07,491 --> 00:58:09,491
... جهانهای یخی
763
00:58:11,260 --> 00:58:14,940
جایی که کوهستانهای یخی
در دشتهای منجمد پهناور، حرکت میکنن
764
00:58:14,940 --> 00:58:18,780
جایی که شفقی عجیب
بالای یک غول یخی قرار داره
765
00:58:20,460 --> 00:58:24,780
جایی که یک قمر، توسط یک
سیاره غولپیکر، نابود میشه
766
00:58:25,804 --> 00:58:45,804
جديدترين اخبار فيلم و سريال در کانال تلگرام و پیج اینستاگرام :
.:: @MiraMovie1 ::.
.:: @myZedMovie ::.